٢٣.المناقب ـ به نقل از سعيدبن مسيّب ـ : بازداشته شده اند وبراين نكته تأكيد شده است كه اهل بيت عليهم السلام، فالِ بد نمى زنند و... . [١] بدين سان ، بسيار بعيد است كه امام عليه السلام چنين سخنى بر زبان آورد و يا به عملى اين گونه نااستوار ، دست يازد .

١ / ٦

رو آوردن مردم براى بيعت

٢٤.امام على عليه السلام ـ در توصيف بيعت خود ـ : به سانِ شتران كه به بچّه هاى تازه متولّد شده شان روى مى آورند ، به من رو آورديد ، در حالى كه مى گفتيد : «بيعت ، بيعت!» . دست خود را بستم ، و شما آن را باز كرديد . دست خود را وا گرفتم ، و شما آن را [ به سوى خود] كشيديد . [٢]

٢٥.امام على عليه السلام ـ در توصيف مردم به هنگام ب چيزى مرا به هراس نينداخت ، جز آن كه مردم همچون يال كفتار به دورم ريخته، از هر سو به من هجوم آوردند ، چنان كه حسنْ و حسين ، در زير پاها لگدمال شدند ، پهلوهايم آزرده شد و مانند گلّه گوسفند ، مرا در ميان گرفتند . [٣]

٢٦.ـ در گزارش بيعت [٤] ـ امام على عليه السلام ـ در گزارش بيعت [٥] ـ : به سان شتران تشنه كه به آبخور رسند در حالى كه چوپان ، آنها را رها ساخته و بار انداخته اند ، گرد من ازدحام نمودند ، به گونه اى كه گمان بردم كُشنده من اند يا اين كه برخى از آنان ، كشنده برخى ديگر ، در

[١] المناقب : ٤٩ / ١١ ، اُسد الغابة : ٤ / ١٠٧ / ٣٧٨٩ ، كشف الغمّة : ١ / ٧٨ .[٢] ر . ك : بحار الأنوار : ٥٨ / ٣١٢ ، كنز العمّال : ١٠ / ١١١ .[٣] نهج البلاغة : خطبه ١٣٧ ، بحار الأنوار : ٣٢ / ٧٨ / ٥١ .[٤] نهج البلاغة : خطبه ٣ ، معانى الأخبار : ٣٦١ / ١ ، علل الشرائع : ١٥١ / ١٢ ، الإرشاد : ١ / ٢٨٩ .[٥] در نسخه فيض الإسلام : خطبه ٥٣ وشرح نهج البلاغة : ٤ / ٦ متن سخن به گونه اى است كه ترجمه شد و همان صحيح است و آنچه در نسخه صبحى الصالح وشرح ابن ميثم ، خطبه ٥٣ آمده كه : «من خطبة له عليه السلام وفيها يصف أصحابه بصفّين ...» و با اين مقدمه سخن را به جنگ صفّين مربوط مى كند ، صحيح نيست ؛ گرچه پايان خطبه ، بدين مطلب اشاره اى دارد . گويا سيّد رضى دو خطبه را با هم جمع كرده است . براى پژوهش بيشتر پايان خطبه ٥٣ با آغاز خطبه ٤٣ و نيز آغاز خطبه ٥٣ با خطبه ٢٢٩ مقايسه گردد .[٦] نهج البلاغة : خطبه ٥٤ .