تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ گسترش اسلام در یمن - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ٣٢ - فصل اول اوصاف عمومِی اعراب قبل از اسلام
مسعودِی[١] و دِیگران از مورخان اسلام، وصف کردهاند.[٢]
جاِی تردِیدِی نِیست که تمدن شگفتانگِیز «قوم سبأ در ِیمن» را نمِیتوان انکار کرد که در ناحِیه جنوب غربِی عربستان است. اِین سرزمِین در قسمت شرقِی صنعاء (پاِیتخت ِیمن) قرار دارد و نام شهر پاِیتخت قوم سبأ «مَأْرِب» بوده است و محدوده آن در زمانهاِی گذشته با تغِیِیر دولتها، متغِیر بوده است؛ شاهان تَبابِعَه[٣] و اصحاب
[١] ابوالحسن علِی بن حسِین مسعودِی (٢٦٠ - ٣٤٦ق)، متکلم، مورخ و جغرافِیدان بزرگ اسلامِی در قرن سوم و چهارم هجرِی قمرِی که نسب او به عبداللّه بن مسعود، صحابِی بزرگ رسول خدا صلِّی الله علِیه و آله مِیرسد. او بخشِی از تحصِیلات خود را در بغداد و بقِیه عمرش را در سفر به شهرها و کشورهاِی مختلف سپرِی کرد و بِیش از ٢٥ سال در سفر بوده، به خاطر همِین شخصِیت جهانِی پِیدا نموده است و در نهاِیت تا آخر عمر در مصر اقامت گزِید. از اساتِید بسِیارِی بهره برده که از جمله عبدالله بن جعفر حمِیرِی، محمد بن ِیعقوب کلِینِی، محمد بن جرِیر طبرِی، ابن دُرِید و محمد بن زکرِیاِی رازِی را مِیتوان نام برد. ابوالمفضل شِیبانِی را از شاگردان او برشمردهاند. درباره مذهب او اختلاف است اما شرححالنوِیسان شِیعه در کتب خود مذهب او را شِیعه معرفِی کردهاند. وِی داراِی تألِیفات با ارزش زِیادِی است که مورد توجه بزرگان مِیباشد؛ کتاب مُروج الذهب و التنبِیه و الاشراف از جمله آنهاست (ساِیت اندِیشه قم، برگرفته از مقاله «علِی بن حسِین مسعودِی»، تارِیخ بازِیابِی ٢٥/٧/١٤٠٠، نوِیسنده: كرجِی، علِی، تلخيص از كتاب گلشن ابرار، ج٥، ص٢٣).
[٢] گوستاولوبون، تمدن اسلام و عرب، ص ٧٨ - ١٠٢.
[٣] تَبابِعَه جمع تُبَّع: لقب عدهاِی از پادشاهان حِمِیَرِی ِیمن است که رِیشه اِین واژه بدرستِی روشن نِیست! برخِی مورخان وجه تسمِیه تبـّع را تبعِیت پادشاهان حمِیرِی ازنِیاکان خوِیش و گروهِی دِیگر پِیروِی تمام مردم ِیمن از اِین پادشاهان ِیا فراوانِی اتباعشان دانستهاند. به گفته ِیوسف محمد (الموسوعة الِیمنِیة، ذِیل مادّه)، تبـَّع در←