تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ گسترش اسلام در یمن - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ٩٦ - تحول مفهوم انصار
..........................................................
→ و تِیما مستقر شدند. سپس گروههاِیِی از آنان به ِیمکن و ِیمامه و عروض رفتند. برخِی از اخبار انتشار فرقه ِیهودِیت در ِیمن را به دست تبّع، تبُّان اسعد ابوکَرِب حمِیرِی دانستهاند. در منطقه آباد و مستعد کشاورزِی نجران که داراِی موقعِیت تجارِی بود نِیز مهاجران ِیهودِی در کنار اعراب سکنِی گزِیدند. مسکن ِیهودِیت بِیشتر در مِیان قبِیلههاِی حِمِیر، بنِی کنانه، بنِی حارث بن کعب، کنده و غصّان و جزام بود. گروههاِیِی نِیز از قبائل اوس و خزرج مدِینه در اثر همنشِینِی با ِیهودِیان خِیبر و بنِی قرِیظه و بنِی نضِیر ِیهودِی شدند، (دائرة المعارف بزرگ اسلامِی، ج١٨، ص٩١).
ورود آئِین مسِیحِیت به جزِیرة العرب
مسِیحِیت که در مِیان قبائل شام و عراق (به سرعت) انتشار ِیافت ... در ِیمن از اوائل سده ٤م آغاز شد و از نظر دِینِی، سِیاسِی و اقتصادِی با امپراطوران روم و بِیزانس و شاهان اکسوم (حبشه) مرتبط بود. در سال ٣٥٤ م کنستانتِین دوم امپراطور بِیزانس هئِیتِی تبرشِیرِی به رِیاست تؤفِیلوس آندس راهب مسِیحِی به جنوب جزِیرة العرب فرستاد و او کلِیساهاِیِی در عدن، ظفار و هرمز تأسِیس کرد. نجران مرکز اصلِی مسِیحِیت در جنوب جزِیره و شاِید تنها مرکزِی در ِیمن بود که اِین آئِین در آنجا رسوخ ِیافت ... هنگام ظهور اسلام نجران مرکز اصلِی مسِیحِیت در ِیمن به شمار مِیرفت ... هنگامِی که ابرهه بر ِیمن غلبه کرد، براِی تروِیج مسِیحِیت قُلِّیس را در صنعا بنا کرد که بزرگترِین کلِیساِیِی بود که پِیش از اسلام در جزِیرة العرب بنا شد. به هر حال گراِیش به دِین حنِیف از آغاز مرحلهاِیِی جدِید که زمِینهساز ظهور اسلام بود حکاِیت مِیکرد، در حِیات دِینِی جزِیرة العرب مکه در درجه اول اهمِیت قرار داشت، اِین اهمِیت به خاطر وجود کعبه و اداره شؤون حج و نِیز قرار گرفتن مکه در تقاطع راههاِیِی که از ِیمن به شام و فلسطِین و اِیران منتهِی مِیشد، بستگِی داشت. کعبه مهمترِین پرستشگاه و مشهورترِین زِیارتگاه اعراب بود ... ماِیه عزت و قدرت قرِیش بود. قبائل دِیگر نِیز در جاهاِیِی دِیگر بناهاِیِی بنام کعبه ساختند (ولِی چندان نقشِی نداشتند) هر چند کعبه ←