تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ گسترش اسلام در یمن - حسینی‌بیان، سیدمهدی - الصفحة ١١٩ - خوِیشتن دار و خِیرخواه مردم

در بِیانِی امام علِی‌‌ نسبت مالک به خود را نسبت خوِیش به پِیامبر صلِّی الله علِیه و آله مِی‌‌داند، ِیعنِی همان‌‌گونه که علِی‌‌ براِی پِیامبر صلِّی الله علِیه و آله برادر، جانشِین، وصِی و وزِیر بوده است، مالک نِیز چنِین است.

توان سِیاسِی و نِیروِی کارآمد مالک در مدِیرِیت‌‌هاِی کلان اجتماعِی به اندازه‌‌اِی بود که او را حلال مشکلات حکومت مولا قرار داده و بسِیارِی از فتنه‌‌هاِی سِیاسِی با هوشمندِی و تدبِیر او حل مِی‌‌گردِید؛ لذا مِی‌‌بِینِیم او را لاِیق فرمان و منشور حکومتِی امام علِی‌‌ که در نوع خود بِی‌‌نظِیر است قرار داده است.

هنگامى كه خبر شهادت مالک اشتر رحمه الله به امام‌‌ رسيد، با سِینه پُر از درد و با بِیانِی پُرسوز و گداز فرمود: «مَالِكٌ وَ مَا مَالِكٌ وَ اللَّهِ لَوْ كَانَ جَبَلًا لَكَانَ فِنْداً وَ لَوْ كَانَ حَجَراً لَكَانَ صَلْداً؛ لَا يَرْتَقِيهِ الْحَافِرُ وَ لَا يُوفِِی عَلَيْهِ الطَّائِرُ»؛[١] مالک! تو چه مِی‌‌دانِی مالک چِیست!؟ به اللّه سوگند اگر كوه بود ِیگانه بِی‌‌همتا بود و اگر سنگ بود سرسخت و محكم و صاف (مثل شبه) بود. هيچ حِیوان سُم دارِی (مثل بز کوهِی) نمى‌‌‌توانست از كوهسار وجودش بالا رود و هيچ پرنده‌ تِیزپروازِی (مثل عقاب) به قله آن راه نمِی‌‌ِیافت.

خوِیشتن‌‌دار و خِیرخواه مردم

مالک اشتر با وصف قهرمانِی، فردِی متواضع و پهلوان، مردمِی و

[١] نهج البلاغه (للصبحِی صالح)، حکمت ٤٤٣، ص٥٥٤.