تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ گسترش اسلام در یمن - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ٤٢ - سکونت در ِیثرب
گفته شده است که در اِین زمان شخص فاسفِی به نام فِطِْیَوْن، رهبرِی ِیهودِیان ِیثرب را برعهده داشت. عربها از ستمگرِیها و رفتار ناپسند وِی و ِیهودِیان به ستوه آمدند و مردِی از قبِیله خزرج بهنام مالک بن عَجلان وِی را کشت و سپس نزد ابوجُبَِیْلَه (پادشاه غسّانِی شام) فرار کرد و از وِی براِی مبارزه با ِیهودِیان ِیثرب ِیارِی خواست. ابوجبِیله نِیز بلافاصله با گروهِی از سپاهِیان خوِیش عازم ِیثرب شد و اوس و خزرج با ِیارِی آنها بر ِیهودِیان ِیثرب غلبه کردند.[١] از آن پس، مالکبن عجلان رهبرِیِ اوس و خزرج را به دست گرفت. نقل شده است ِیهودِیان تا مدتها در کنِیسهها و عبادتگاههاِی خود او را لعن و نفرِین مِیکردند.[٢]
مطمئنترِین راه براِی تعِیِین مدت زمان سکونت بنِیقِیله در ِیثرب، محاسبه نسلهاِی آنان است. با بررسِی نسبنامههاِی انصارِیان معاصر با پِیامبر صلِّی الله علِیه و آله، مشخص مِیشود که ١١ تا ١٧ واسطه مِیان آنان و اوس و خزرج پسران حارثه وجود دارد. بر اِین اساس، مِیتوان حدس زد که آنان دست کم ٤٠٠ سال در ِیثرب سکونت داشتهاند. اِین حدس با اَخبار حاکِی از حکومت چند صد ساله خُزاعه در مکه[٣] و غَسانِیان در شام[٤] همخوانِی دارد.
[١] تارِیخ ِیعقوبِی، ج١، ص١٩٧.
[٢] وفاء الوفا بأخبار دار المصطفِی، ج١، ص١٧٨ و١٧٩.
[٣] اخبار مکه، ج١، ص١٠١؛ البدء و التارِیخ، ج٤، ص١٢٦.
[٤] سنِی ملوک الارض و الانبِیاء، ص٨١؛ التعرِیف و الاعلام، ص٣٨؛ تارِیخ ابنخلدون، ج٢، ص٣٣٨.