تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ گسترش اسلام در یمن - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ٩٥ - تحول مفهوم انصار
......................................................
→ بزرگ، استحکام آن را وصف کرده است. بقاِیاِی قصرها و دژها و رواِیات مورّخان، گوِیاِی آن است.
سابقه طب در جزِیرة العرب
عربها به تدرِیج از طب کهانت و خرافه دور شدند ... و از تجارب حسِی خود براِی درمان بهره گرفتند. حارث بن کلده ثقفِی معروف به طبِیب عرب که در زمان پِیامبر اکرم صلِّی الله علِیه و آله مِیزِیست، پزشکِی را در مدرسه جُندِی شاپور (ساسانِیان) فرا گرفت و به شِیوه علمِی بِیماران را معالجه مِیکرد ... اعراب نظر به اهمِیت شتر و اسب در زندگِی، به آنان توجه مِیکردند و کسانِی با عنوان بِیطار (دامپزشک) به مداواِی اِین حِیوانات مِیپرداختند ... دِین اعراب به سبب مجاورت با ملتهاِی مختلف و تجارت و مهاجرت، با هم فرق مِیکرد ... کتِیبههاِی خطوط مسند نشان مِیدهد که ِیمن کهنترِین مرکز شرک و بتپرستِی در جزِیرة العرب بوده است ... اهالِی ِیمن بِیوت و معابدِی براِی بتها ساخته بودند؛ از آن جمله معبد الهه علمقه در شهر مأرب است که آثار آنها تاکنون باقِی و مشهود است... عربها به زِیارت اِین معابد مِیرفتند و به آنجا هداِیا مِیبردند و کنار آن با ذبح چهارپاِیان تقرب مِیجستند. از آنها براِی نزول باران، پِیروزِی بر دشمنان، شفاِی بِیماران و برآورده شدن نِیاز و استخاره و راِیزنِی ِیارِی مِیخواستند ... از رواِیات مورخان معلوم مِیشود که شرک و بتپرستِی راِیجترِین شکل اعتقاد دِینِی در جزِیرة العرب پِیش از اسلام بود، بگونهاِی که در هر خانه بتِی بود که ساکنانش آن را مِیپرستِیدند ... برخِی رواِیات رواج بتپرستِی در جزِیرة العرب را به عمرو بن لوحِی رئِیس خزاعه و کاهن مکه و پردهدار کعبه نسبت دادهاند که پس از سفر تجارِی خود به شام، بتهاِیِی (به عنوان ارمغان) با خود به مکه آورد و آنها را در درون کعبه نصب کرد ... در سده ِیکم مِیلادِی گروههاِیِی از ِیهودِیان فلسطِین به سبب حملات و فشارهاِیِی که از حکومت روم بر آنها وارد مِیشد به حجاز کوشِیدن و در جاهاِیِی به وِیژه ِیثرب (مدِینه) برخِی نِیز در مکه، طائف، وادِی القراء، خِیبر←