تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ گسترش اسلام در یمن - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ٥٤ - سرآغاز تشرف قوم اوس و خزرج به آئِین مقدس اسلام
بود، اتفاق افتاد که قبِیله اوس با قباِیل ِیهودِی بنِیقرِیظه و بنِینضِیر علِیه خزرجِیها همپِیمان شدند و اگرچه اِین نبرد با شکست خزرج و کشته شدن فرمانده آنان، عَمروبن نُعمان، به پاِیان رسِید، ولِی اوسِیان از قتل و نابودِی خزرجِیها دست کشِیدند، زِیرا هنوز
→ اما ِیهودِیان، به دلِیل تهدِید شدن از سوِی خزرجِیان، به آنان ِیارِی نرساندند و براِی تضمِین کمک نکردن به اوس، گروگانهاِیِی نزد خزرج نهادند. اما عمروبن نعمان بَِیاضِی، رئِیس تِیره بِیاضه از خزرج، خواستار تصرف زمِینهاِی حاصلخِیز بنِی قرِیظه و بنِی نضِیر شد و تهدِید به قتل گروگانها کرد و چون به خواست خود نرسِید، آنان را کشت. ِیهودِیان از اِین کار برآشفتند و در جنگِی کماهمِیت مِیان اوس و خزرج، تصمِیم به ِیارِی اوس گرفتند و برخِی اوسِیان را که خزرجِیان رانده بودند، پناه دادند. همچنِین برخِی قباِیل غَسّانِی مدِینه، از جمله بنِی ثعلبه و بنِی زَعورا، با آنان متحد شدند. در اِین هنگام، عبدالله بن اُبَِی، از اشراف خزرج، اقدام قبِیله خود را تجاوزِی آشکار دانست و آنان را از روِیاروِیِی بِیم داد. در نتِیجه، جمعِی از خزرج نِیز کنار کشِیدند. با اِین حال، قبِیله خزرج عمروبن نعمان بَِیاضِی را به رِیاست خود انتخاب کردند. حُضَِیر الکتائب بن سِماک اشهلِی نِیز رئِیس اوس شد و آنان را بسِیج کرد و با ِیادآورِی ستم و تحقِیر خزرج در حق اوس، به تهِیِیج اوسِیان پرداخت. از دِیگر سران اوس در اِین نبرد، ابوعامر راهب بن صِیفِی (که بعدها به ابوعامر فاسق مشهور شد) بود. اوس و خزرج حدود دو ماه در تدارک جنگ بودند و از قباِیل عرب همپِیمان خود ِیارِی مِیجستند. آنگاه جنگ سخت و بِیسابقهاِی مِیان دو گروه در بعاث درگرفت و ظاهراً چند ماه ادامه ِیافت. اِین جنگ، طرفِین را به ستوه آورد و بعد از متارکه، زمِینه روانِی لازم براِی نفوذ و انتشار اسلام را در ِیثرب فراهم ساخت به طورِی که دو - سه سال بعد، دِیدارهاِی پِیاپِی مردم ِیثرب با پِیامبر صلِّی الله علِیه و آله در موسم حج (سالهاِی دهم تا دوازدهم بعثت) به بِیعت اول و دوم عقبه و نهاِیتاً هجرت آن حضرت و ساِیر مسلمانان به ِیثرب (مدِینه) انجامِید. (دانشنامه جهان اسلام).