تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ گسترش اسلام در یمن - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ٥٢ - بت پرستِی
حاکم خزاعِی مکه، نشان از ارتباط مستقِیم بتپرستِی با مهاجرت ازدِیان از ِیمن به حجاز و شام دارد.[١] قباِیل منتسب به اَزْد چون غسّان، خُزاعه و اوس و خزرج همگِی بت مَنات را مِیپرستِیدند.[٢] بت منات، الهه قضا و قدر بود و حاجات آنان و به وِیژه بارش باران را برآورده مِیکرد[٣] و از اِینرو در ساحل درِیاِی سرخ در منطقه مُشَلَّل و در جاِیِی به نام قدِید قرار داشت.[٤]
درباره دِیدگاه کامل آنها از بت منات، اطلاعات مورد اعتمادِی در دست نِیست؛ همچنِین مشخص نِیست که اِیشان چه تصورِی از «اللّه» داشتند و آِیا مانند قرِیش، خالق بودن اللّه را باور داشتند ِیا نه، زِیرا آن دسته از آِیات قرآن که به دِیدگاه کافران درباره اللّه مِیپردازد همگِی مکِی است و درباره اهل ِیثرب به ما کمکِی نمِیکند. بنابر برخِی گزارشها آنان در خانههاِی خود در ِیثرب نِیز بتهاِیِی داشتند و معمولاً در آن عصر، خانه و خاندانِی نبود که از بت تهِی باشد.[٥]
بسِیارِی از بتهاِی ِیثرب از چوب بود.[٦] منابع به بتهاِی فراوانِی
[١] الاصنام، ابن کلبِی ، هشام بن محمد،ص٦ و١٣ - ٢٧؛ المحبر، ص٩٩.
[٢] اخبار مکه، ج١، ص١٢٥ و١٢٦؛ الاصنام، ابن کلبِی، هشام بن محمد، ص١٣؛ المحبر، ص٣١٦.
[٣] الکشاف، ج٤، ص٤٢٣؛ المفصل، ج٦، ص٢٥٠.
[٤] السِیرة النبوِیه، ج١، ص٨٥؛ ابنسعد، الطبقات، ج٢، ص١١١؛ الاصنام، ص١٣.
[٥] همان.
[٦] الاشراف، ج١، ص٣١٢؛ وفاء الوفاء، ج١، ص٢٤٩.