تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ گسترش اسلام در یمن - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ٣٣ - فصل اول اوصاف عمومِی اعراب قبل از اسلام
……………………………..
→ سنگنوشتههاِی کهن ِیمنِی اِین لقب به صورت نام خاص آمده است، نه به صورت لقب. همچنِین فقط به آن دسته از شاهان حمِیرِی اطلاق مِیشده است که جز ِیمن، بر شِحر و حَضرَموت نِیز حکومت مِیکردهاند. ظاهراً تبـّع در نوشتههاِی حمِیرِی هِیچگاه به معناِی پادشاه ِیا فرمانروا نِیامده است؛ لذا برخِی از مستشرقان واژة تبـّع را تحرِیف نام قبِیله «بُتْع » دانستهاند. تارِیخ تبابعه مبهم بوده و ترتِیب انساب آنها در منابع بسِیار آشفته است و کمتر مِیتوان به صحت اخبار درباره آنان اعتماد کرد. تعداد تبابعه را از سه تا هفتاد تن نوشتهاند. به نوشته بغدادِی، عدهاِی از پادشاهان حمِیرِی جزو «اذواء» بودند که مقامِی پاِیِینتر از تبّع بود. مورخان نام و ترتِیب و مدت حکومت تبابعه را که بعضِی از آنان از خاندان شاهِی نبودهاند، با اختلاف زِیاد ذکر کردهاند. به نظر برخِی محققان مدت فرمانرواِیِی تبابعه از ٦٤٠ سال (١١٥ق م - ٥٢٥ مِیلادِی) بِیشتر نبوده است، اما حمزه اصفهانِی آن را بِیش از دو هزار سال و مسعودِی بِیش از سه هزار سال ذکر کرده است. گفتهاند که نخستِین تبّع، حارِث الرائِش ذومَراثِد (با اختلاف در نام پدر وِی) و بنا به رواِیات دِیگر، زِید بن عمرو ذِی الاَذعار ِیا زِید بن نِِیکِف ِیا تبّع بن اَقرَن معروف به تبّع اکبر بوده است که نخستِین بار مردم سبأ و حمِیر از وِی تبعِیت کردند و ١٦٣ سال و به رواِیتِی چهارصد سال فرمان راند و فتوحات عظِیمِی داشت. آخرِین آنان ذونواس زُرعه بود که ِیهودِی شد و خود را ِیوسف نامِید و مسِیحِیان نَجْران را کُشت. اِین امر باعث لشکرکشِی حبشِیان مسِیحِی به ِیمن و در پِی آن انقراض دولت تبابعه در ٥٢٥ مِیلادِی گردِید. از مشهورترِین تبابعه ، ابوکَرِب اَسعَد تبّع بن مُلْکِی کَرِب / مِلکِی کَرِب، معروف به تبّع اوسط ِیا تبّع اصغر و اسعد کامل بود که در اواسط قرن پنجم مِیلادِی درگذشت. به اعتقاد برخِی مفسران، نام تبّع که دوبار در قرآن کرِیم (سوره دخان، آِیه٣٧؛ سوره ق، آِیه١٤) آمده است، منظور او بوده است. راوِیان و مورخان متقدم اسلامِی، فتوحات عظِیم و وقاِیع افسانهوار بسِیارِی به وِی نسبت دادهاند و او را پادشاهِی مؤمن و پِیشگوِی بعثت پِیامبر صلِّی الله علِیه و آله، پوشاننده کعبه و سازنده در و کلِید ←