انگیزه سیاسی مأمون در ترویج مکتب ارسطوئی - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ١٧٨ - الف مناظره
با امام علِیهالسلام مناظره کند، او گفت: چگونه با کسِی بحث کنم که به کتابِی استدلال مِیکند که من آن را قبول ندارم و به گفتار پِیامبرِی احتجاج مِیکند که من به او اِیمان ندارم؟ و حضرت فرمود:«اِی مرد مسِیحِی! اگر از انجِیل براِیت دلِیل بِیاورم مِیپذِیرِی؟». جاثلِیق گفت: آرِی. در واقع امام رضا علِیهالسلام بر اساس مشترکات قابل قبول بهگونهاِی با وِی مناظره نمود که جاثلِیق پس از مناظره با اِیشان گفت: «به حق مسِیح، گمان نمِیکردم در مِیان مسلمانان کسِی مانند تو باشد».
آنچه در مناظرات امام علِیهالسلام با اهمِیت مِیباشد اِین است که اِین مناظرات در شناساِیِی مکتب تشِیع نقش مهمِی داشت، زِیرا با توجه به اِینکه رهبران ادِیان ادعاِی برترِی آِیِین خود را داشتند و هرکدام براِی شکست امام علِیهالسلام آمده بودند، شکست آنان توسط امام رضا علِیهالسلام پِیروزِی بزرگِی براِی اسلام و مسلمانان تبدِیل مِیشد و به پِیروان آنان ثابت مِیکرد با وجود اسلام محمدِی، هِیچ آئِینِی قابل پِیروِی نِیست و در مِیان مسلمانان مکتبِی برتر از تشِیّع نِیست، زِیرا ساِیر عالمان مسلمان از پاسخگوِیِی به علماِی ادِیان دِیگر عاجز مِیشدند؛ به گونهاِی که عمران صابِی متکلم بزرگ زمان امام علِیهالسلام ادعا داشت: کسِی نتوانسته است در همه عمر در مناظره او را شکست دهد! وِی بعد از مناظره با امام رضا علِیهالسلام به سجده افتاد و مسلمان شد.[١]
١. عِیون أخبار الرضاعلِیهالسلام، ج١، ص١٧٧.