جلوههای اعجاز معصومین - راوندی، قطب الدین - الصفحة ٦٩٧ - طعنههاى مخالفين بر قرآن
بِالْحَقِ[١].
(١) و: وَ لِأُتِمَّ نِعْمَتِي عَلَيْكُمْ وَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ كَما أَرْسَلْنا[٢]، اشكال كرده و گفتهاند:
«كما» براى تشبيه دو چيز به هم مىآيد در حالى كه در اينجا دو چيز وجود ندارد كه به هم تشبيه شوند.
پاسخ اينكه: قرآن بر زبان عرب نازل شده و در آن حذف و ايما و اشاره هست، آيه أَنَا النَّذِيرُ الْمُبِينُ در آن چيزى حذف شده است، كأنه خداوند فرموده است: أَنَا النَّذِيرُ الْمُبِينُ عذابا مثلما أنزل على المقتسمين، پس «عذاب» حذف شده «و انذار» بر آن دلالت مىكند چنانچه در آيه ديگر فرموده است: أَنْذَرْتُكُمْ صاعِقَةً مِثْلَ صاعِقَةِ عادٍ وَ ثَمُودَ[٣] اگر كسى بخواهد آن آيه را كنار اين آيه بگذارد اين گونه مىشود:
«أَنَا النَّذِيرُ الْمُبِينُ كَما انزل على عاد و ثمود». و مثل اين است خيلى از اشعار عرب و كلماتشان كه حذف شدهاند.
اما آيه: كَما أَخْرَجَكَ رَبُّكَ مِنْ بَيْتِكَ بِالْحَقِ وقتى كه مسلمانان در جنگ در تقسيم غنيمت اختلاف كردند و با پيامبر مجادله نمودند، خداوند متعال اين آيه را نازل فرمود: يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفالِ قُلِ الْأَنْفالُ لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَصْلِحُوا ذاتَ بَيْنِكُمْ وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ[٤]؛ يعنى خداوند به هر كس بخواهد مىدهد. و از اين به بعد خدا و پيامبر را اطاعت كنيد. اين در اوصاف مؤمنين بود، آنگاه فرموده است: كَما أَخْرَجَكَ رَبُّكَ مِنْ بَيْتِكَ بِالْحَقِّ وَ إِنَّ فَرِيقاً مِنَ الْمُؤْمِنِينَ لَكارِهُونَ[٥]؛ يعنى چگونه هنگامى خارج شدن كراهت داشتند هنگام تقسيم غنائم هم كراهت دارند.
امّا آيه: وَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ، كَما أَرْسَلْنا؛ يعنى من نعمتم را بر شما كامل مىكنم مثل فرستادن من پيامبرى را به سوى شما كه او را نعمت قرار دادم تا احكام را براى شما بيان كند.
[١] سوره انفال، آيه ٤ و ٥.
[٢] سوره بقره، آيه ١٥ و ١٥١.
[٣] سوره فصلت، آيه ١٣.
[٤] سوره انفال، آيه ١.
[٥] سوره انفال، آيه ١ و ٥.