ديگران در مورد ما و اينكه آنها ما را مى‌بينند را به اوج مى‌رساند و به اين نوع نگرش دامن مى‌زند، از اين رو تجربياتى كه بر اساس انگيزه‌هاى درونى فرد مى‌باشند سركوب مى‌سازد و در نتيجه آزادى و استقلال فردى را سلب مى‌كند.

مادى‌گرايى و فعاليت‌هاى فاقد انگيزه درونى‌

شواهد نشان مى‌دهد رفتارها و تجربياتى كه از معيارهاى مادى‌گرايانه سرچشمه گرفته‌اند، عموماً داراى انگيزه درونى قدرتمندى نيستند، به طورى كه افراد با چنين گرايش‌هايى ممكن است بيشتر وقت زندگى‌شان را صرف فعاليت‌هاى غير سودمند كنند. صرف وقت زياد براى تماشاى تلويزيون، خريد كردن و كار كردن براى ساعات طولانى از شبانه روز، همگى فعاليت‌هايى هستند كه از گرايش‌هاى مادى نشأت گرفته‌اند و هر يك نهايتاً بر آزادى و استقلال فردى و پرداختن به فعاليت‌هاى ناشى از انگيزه‌هاى درونى تحميل مى‌شوند.

فشار و اعمال زور

الزامات زندگى امروزى به گونه‌اى است كه هر يك از ما جداى از مادى‌گرا بودن يا نبودن، به تجربيات كمترى از انگيزه‌هاى درونى مورد علاقه‌مان در زندگى مى‌رسيم و كمتر مى‌توانيم اين نوع انگيزه‌ها را، پاسخ‌گو باشيم.

در واقع از نوعى آزادى نسبى برخورداريم و در تمامى زواياى زندگى مى‌توانيم كم و بيش احساس استقلال رأى را در نوع، دليل و چگونگى انجام فعاليت‌هايمان داشته باشيم. مردم همواره براى رفتارهايشان دلايل مختلفى ارائه مى‌دهند، به طورى كه به دنبال هر انگيزه‌اى، يك سرى از احساسات و پروسه‌هاى روانى خاصى وجود دارد كه باعث مى‌شوند فرد، احساس آزادى كمتر يا بيشترى داشته باشد. گاهى اين دلايل، فطرى است و همانطور كه قبلًا بحث شد، پشتوانه اين دلايل انگيزه‌هايى چون لذت و علاقه فردى مى‌باشد كه چون افراد منشأ حقيقى رفتارشان هستند به احساس آزادى و استقلال نيز مى‌رسند.

در نقطه مقابل انگيزه‌هاى خود مختار در رفتار آدمى، انگيزه‌هايى ناشى از اعمال فشارهاى خارجى وجود دارند. وقتى فرد كارى را براى فرار از سرزنش، كسب پاداش يا تمجيد ديگران انجام مى‌دهد، در اين شرايط ديگر صاحب اعمال نيست و نوعى كنترل از فشارهاى مختلف بيرونى بر او حاكم است. گاهى نيز فرد اعمالى را به دليل فشارهاى درونى مثلًا غلبه بر احساس بد خود يا رسيدن به اعتماد به نفس انجام مى‌دهد كه باز هم اجبار بر آنها حاكم است. شواهد گوناگون نشان مى‌دهد، افرادى كه در زندگى جهت‌گيرى‌هاى شديد مادى‌گرايانه دارند، دائماً از