روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣١٢ - فصل بيست دوم تحقيق و بررسى مطالب گذشته

است) بعنوان يك نويسنده مسلمان به قرآن مجيد هم به دروغ نسبت داده است. آيا لازم نبود او كتاب خود را قبل از طبع به دانشمندى نشان مى‌داد تا آن را از نظر دينى اصلاح مى‌كرد؟ خوب: ليس هذا اول قارورة كسرت فى الاسلام! خدا پديد آورنده موجودات جهان است نه عين مجموع آنها، كه بعضى از جاهلان صوفيه هم به اين پندار كفر آميز مبتلا شده‌اند.[١]

بهرحال حلول و اتحاد باطل است، وحدت وجود به بعضى از مراتب خود (حقيقت ذات تشكك و شاملة للمراتب) كه در شرح منظومه سبزوارى (ره) بيان شده است، مانعى ندارد و اما به معناى بسيط الحقيقة كل الاشياء و ليس بشى‌ء منها (كثرت در وحدت) كه در اسفار براى آن قلمفرسائى نموده است، درست نيست، و ما اين موضوع را مفصلًا در جزء دوم صراط الحق كه در دوران جوانى در نجف اشرف تأليف نموده‌ايم بيان داشته‌ايم.

٢- ظاهراً ماده پانزدهم مبتنى بر صحت تناسخ است، كه در چند جاى كتاب خود از آن حمايت كرده است، و در برخى جاها (ص ٧٧ و ص ٧٨) پس از ذكر كردن نامهاى جمعى از نوابغ خردسال، نبوغ آنان را به ادوار گذشته‌شان در اين دنيا ربط مى‌دهد. غافل از اينكه اگر اين پندار صحيحى بود بايد اكثر انسانها، امروز نابغه مى‌بودند نه كم عقل!

[١] - براى توضيح بيشتر به اسفار ملاصدرا و نيز صراط الحق، ج ٢ از همين نويسنده، مراجعه شود.