روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٠٢ - ١ - آيا همه ارواح انسانى حيات برزخى دارند؟

و چون يگانه مرجع با صلاحيت براى بدست آوردن جواب اين سؤال دين است، بايد به قرآن و احاديث در اين مورد رجوع نمود. احاديث چه دلالتى دارد؟

در فصل پانزدهم چند روايت ذكر شد كه دلالت بر اختصاص سؤال قبر از كامل الايمان و كامل الكفر داشت، و اينكه بقيه مردم بحال خودشان واگذار مى‌شوند.

وقتى سؤال قبر از متوسطها صورت نگيرد گمان بر اين قرار مى‌گيرد كه در سراسر برزخ، آنان ثواب و عقابى نداشته، و حساب‌شان به قيامت موكول مى‌گردد. لكن اين احاديث بر نفى حيات برزخى دلالتى ندارد، بلكه مستفاد از آنها بقاى حيات برزخى آنان است.

مجلسى (ره) مى‌فرمايد: آنچه از آيات كثيره، اخبار مستفيضه و براهين قاطعه ظاهر مى‌شود اين است كه نفس بعد از مرگ باقى مى‌ماند؛ يا گرفتار عذاب است، اگر خالص الكفر باشد، و يا در نعمت است اگر خالص الايمان باشد، و يا متعرض او نمى‌شوند اگر از مستضعفان باشد ...[١]

[١] - ص ٢٧٠ ج ٦ بحار، مراد مرحوم مجلسى از مدلول آيات و روايات و براهين همان بقاى روح است و بقيه كلام او مدلول خبر واحد است.