روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢١٧ - آيات قرآن چه دلالتى دارند؟

دارد نظرى به محل بحث ما نداشته باشد و مراد لبث دنيائى باشد.

آيه چهارم، علاوه بر اطلاق خود، انصرافى هم به لبث برزخى دارد و خيلى بعيد است كه لبث دنيائى را شامل شود.

آيه پنجم مانند آيه اول و صدر آيه دوم است. و احتمال دارد آيه ششم و هفتم نيز چنين باشد. حالا بايد به سراغ ساير آيات رفت تا ببينيم محصول همه آيات چه مى‌تواند باشد.

(فصل دوم) در آياتى كه دلالت بر عذاب در عالم برزخ دارد و به طور قطعى حيات ارواح را در عالم به اثبات مى رساند:

١- «وَ حاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ الْعَذابِ النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْها غُدُوًّا وَ عَشِيًّا وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذابِ» (مؤمن ٤٦). آل فرعون صبح و شام بر آتش عرضه مى‌شوند و روز قيامت (به ملائكه فرمان مى‌دهيم) آل فرعون را در سخت‌ترين عذاب داخل نماييد.

اين آيه دلالت واضحى دارد كه آل فرعون در برزخ معذبند، ولى تعميم آن براى تمام كفار و مجرمين دليل ندارد، زيرا ممكن است اين عذاب مخصوص كسانى باشد كه در روز قيامت مستحق سخت‌ترين عذاب باشند؛ مانند فرعون كه ادعاى عاليترين ربوبيت بر مردم خود را داشت و انسانهاى بيشمارى را براى حفظ منافع شخصى خود بيجان نمود و بزرگترين معجزات يكى از انبياى بزرگ خداوند را تكذيب كرد و اطرافيان او نيز در جنايات او اشتراك داشتند «وَ جَحَدُوا بِها وَ اسْتَيْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ ظُلْماً وَ عُلُوًّا».