روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٦٣ - فصل سيزدهم خواص روح انسانى

موضوع از اوايل عمر در ذهن آنان نفوذ و سپس به اعتقاد راسخ مبدل ميگردد كه حسن و قبح ناميده ميشود و مخصوص انسان است.

اما اينكه شير درنده كه مورد تعليم قرار گرفته مالك خود را نمى‌درد و نمى‌خورد و يا بعضى از اسبها بر مادر خود نمى‌جهند، و امثال آن، نه از اعتقاد در نفس است كه بسبب پديد آمدن هيئت نفسانى ديگرى است.!؟

٥- ٦- ترس و اميد، از ضرر و نفع مظنون در آينده در انسان، ولى حيوانات ترس و اميد را در حال پيدا ميكنند نه به گمان وقوع آن در آينده، مانند نقل سريع مورچه غذاى خود را به داخل لانه خود به خيال مزاحم و يا نزول باران. قال فى الاسفار: و بالجملة ان الافعال الحكمية و العقلية انما تصدر من الانسان من جهة نفسه الشخصية و من سائر الحيوانات من جهة عقلها النوعية تدبيرا كليا.

٧- يادآورى وقايع گذشته، ولى پاره‌اى از حكايت‌ها نشان‌گر وجود اين حالت در بعضى از حيوانات نيز مى‌باشد.

٨- تفكر در اينكه فلان كار در آينده در فلان وقت سزاوار است و در فلان وقت سزاوار نيست.

و اما الحيوانات الاخرى فليس لها ذلك، و انما لها من الاعدادات ما يكون على ضرب واحد مطبوع فيها وافقت عاقبتها او خالفت.

٩- اخص خواص انسان تصور معانى كلى مجرد از ماده، و راه يابى بسوى مجهول تصورى و تصديقى است. و از اين هم خصوصى‌تر