یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٦ - مادر و مادری

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ٤٦

١. صفات خوب مربوط به مال از جنبه منفی و از جنبه مثبت:

صفات خوب منفی: بلندنظری و بیاعتنایی و استغناء نفس صفات خوب مثبت: جود، کسب محبوبیت، احترام، ایجاد مؤسسات نافع و مفید از قبیل مدارس و مساجد و بنگاههای دارویی و تحقیقات علمی و راه سازی و غیره، اداره عائله، تعلیم و تربیت اولاد و بهداشت آنها صفات بد منفی: بخل و امساک صفات بد مثبت: طغیان، تکبر، اسراف، استثمار، رشوه، تملق، تظاهر و تفاخر، تجمل ٢. خوب و بد بودن طلب مال تابع خوب و بد بودن هدف آن است. مسابقه در گردآوردن و افزون طلبی و رقابت در بیشتر داشتن بسیار مذموم است، هم از نظر اسلام و هم از نظر سوسیالیزم.

طلب مال برای حفظ حیثیت، بسیار ممدوح است. لنقل الصخر من قلل الجبال ...

٣. داستان حرص میمون و استفاده از آن (دفتر ٣٥، ص ٤٢) ٤. چرا علم در فقر و غربت بهتر به دست میآید؟ (تمرکز فکر)

مال- فقر و غنا و امنیت و ناامنی

در ظهرالاسلام ج ١، ص ١١٥ میگوید: علت اینکه در ادب عربی از فقر و بُعد از بِلاط (قصور خلفا) [به نیکی یاد شده] و همچنین علت اینکه تصوف شایع شد این بود که در آن محیط اجتماعی که حکومتهای دیکتاتوری بود واقعاً مال وبال بود، هرکسی مال داشت امنیت خاطر و آسایش نداشت، مردم همه آسایش را در نداشتن احساس میکردند و چون تشخیص نمیدادند که مال بذاته وبال نیست، خلط ما بالعرض به ما بالذات میکردند، به جای آنکه متوجه اصلاح وضع امنیت اجتماعی بشوند متوجه جنبه منفی و دور ریختن مال و سبکبار شدن میشدند. مثل همان کسی که در راه ناامنی کیسه