یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٣ - معاد - شخصیت، بقا، عینیت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ١٦٣

ضبط صدای کوزه گرهای مصری بر روی سفالهای قدیم [را] ذکر میکند و سپس میگوید:

این یک نمونه کوچکی از حفظ آثار گذشتگان بود که علم به درک آن نائل شده و قدم دیگری است که بشر به پای خود در طریق کشف قیامت برمیدارد. البته فقط کوزه کوزهگر نیست که بر سبیل اتفاق صدای کارگر مصری را ضبط کرده باشد، تمام کوه و دشت و در و دیوار جاسوسانی هستند که در خلوت و در ملأ نه تنها صدا بلکه هر اثر و عمل صادره از ما را به نحوی از انحاء دریافت میکنند ... این اسرار تنها روی سطح اشیاء و شکل خارجی آنها نقش نمیبندد که در صورت متلاشی شدن هیکل محو گردند، بلکه در اعماق ذرات ریشه میدواند.

نویسنده اینجا توضیح نمیدهد که حتی اگر ماده (مثلًا آن کوزه) به صورت انرژی هم درآید، باز آثار محفوظ میماند یا خیر؟

صفحه ٢٢٧:

وقتی دانستیم اثر انسان که شمایل تمام عیار شخصیت اوست در طبیعت روی اجسام و ذرات حک میشود و اجسام بنا به اصل بقای ماده فناناپذیر میباشند، معلوم میشود شخصیت نیز تا ابد محفوظ مانده اصل بقای شخصیت محرز میباشد.

مرگ چیزی نیست که موجود را از صفحه روزگار محو نماید.

مرگ سلب اراده از شخص میکند ولی سلب حیات و بقا و سلب اثر نمینماید.

اولًا نویسنده توضیح نمیدهد که در فرض تبدیل ماده به انرژی و تکاثفِ بار دیگر انرژی، باز هم اثر باقی میماند یا خیر؟ ثانیاً بنا بر تحقیقات جدید که خود نویسنده در صفحه ٢٠٨- ٢١٢ گفت جِرم و