یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٣ - یادداشت معاد

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ١٨٣

واقعی به سوی خداست. محدثین و متکلمین به استناد آیات ظاهر در احیای مجدد همین بدن، آیات رجوع و لقاء را تأویل میکنند و حکما برعکس. اکنون باید دید میتوان راهی یافت که جامع همه تعبیرات باشد.

١٦. از نظر گروه محدثین و متکلمین، معاد پایان زمانی یعنی خرابی و انهدام این جهان و آغاز زمانی یک جهانی بهتر با خصوصیات دیگر است، ولی از نظر حکما معاد و قیامت به معنی انتقال یک موجود است از نشئه دنیا و طبیعت به نشئه آخرت، و بهشت و جهنم هم اکنون موجود است.

١٧. در قرآن و سنت، مسئله کتاب و نوشتن اعمال و رقیب و عتید و امثال اینها آمده است؛ مسئله وزن اعمال، مسئله شهود اعمال و تجسم اعمال آمده است.

١٨. تاریخ اعتقاد به حیات بعد از مرگ، رجوع شود به کتاب به سوی جهان ابدی، تألیف زین العابدین قربانی، صفحه ١٨ ...

١٩. از نظر حکما تعبیراتی نظیر درخت طوبی، شجرة زقّوم و امثال اینها تعبیراتی است کنایی از یک سلسله حقایق.

تفاوتهای این جهان و آن جهان [١]:

١. در آنجا پیری و مردن و توالد و تناسل نیست.

٢. آنجا حیات محض است.

٣. آنجا کشت و عمل نیست، فقط حساب و بهره برداری است.

٤. آنجا سرنوشتهای مشترک نیست.

٥. اما رابطه میان اینجا و آنجا- حکومت ظاهر و باطن.

٦. آنجا نظام اسباب و مسببات نیست، حکومت بلامنازع مشیت است.