یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٠٣ - درسهایی از نهج البلاغه - تعلیم و تربیت در نهج البلاغه
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ٤٠٣
قوام الدین و الدنیا بأربعة: عالم مستعمل علمه و جاهل لایستنکف ان یتعلم و جواد لایبخل بمعروفه و فقیر لایبیع آخرته بدنیاه. فاذا ضیع العالم علمه استنکف الجاهل ان یتعلم و اذا بخل الغنی بمعروفه باع الفقیر آخرته بدنیاه [١] عهدنامه به مالک اشتر (نامه ٥٣):
و اکثر مدارسة العلماء و منافسة الحکماء فی تثبیت ما صلح علیه امر بلادک و اقامة ما استقام به الناس قبلک [٢] ٢. راجع به تربیت لازم است عناصر تربیتی از قبیل صبر، استقامت، شجاعت، عفت، تقوا، تواضع، عطوفت، تراحم، لین و دعة، حلم و امثال اینها استخراج شود.
٣. چند جمله تحت عنوان ادب:
ان للولد علی الوالد حقاً و ان للوالد علی الولد حقاً. فحق الوالد علی الولد ان یطیعه فی کل شیء الّا فی معصیة اللَّه سبحانه و حق الولد علی الوالد ان یحسن اسمه و یحسن ادبه و یعلمه القرآن [٣] ایضاً وصیت به امام حسن (ج ٤، ص ١٧٦):
فبادرتک ربک بالادب قبل ان یقسو قلبک و یشتغل لبک لتستقبل بجد رأیک من الامر ما قد کفاک اهل التجارب بغیته و
[١] نکته این است که عالم و غنی مسئول انحراف جاهل و فقیر شناخته شدهاند.[٢] آیا مقصود از این حکما کیانند؟ با توجه به اینکه مخاطب به مصر میرود که بقایای حوزه اسکندریه در آنجاست، بعید نیست که مقصود حکمای مصطلح باشند، خصوصاً با توجه به ذیل جمله.[٣] حکمت ٣٩٩