یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٩ - معجزه - مسائل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ١٨٩

ه. مطابق آنچه در شماره بالا گفتیم، چنین نیست که دوره قبل از ختم نبوت دوره معجزه بوده و دوره ختم نبوت دوره کتاب و عقل و منطق، و پیغمبر اسلام چون پیغمبر منطق است پس نیازی به معجزه ندارد.

معجزه - مسائل

١. عطف به ورقههای اعجاز قرآن، در قرآن- و به طریق اولی در حدیث و سنت- معجزات فراوانی نقل شده در حدی که قابل تأویل و توجیه و انکار نیست. انکار آنها انکار قرآن و اسلام است.

٢. پیغمبر اسلام علاوه بر قرآن معجزاتی داشته که دوتای آنها در قرآن نقل شده (شق القمر و اسراء) و باقی در سنت و حدیث.

٣. آیات سوره اسراء (قالوا لن نؤمن لک حتی تفجر ...) دلالت بر امتناع پیغمبر از معجزه ندارد، همچنین بعضی آیات دیگر که به آن استدلال شده مثل آیه ٥٠ از سوره عنکبوت که در کتاب مقدمهای بر جهان بینی اسلامی نقد کردهایم.

٤. تعریف معجزه چیست؟ آیا معجزه یعنی استثناء در قانون علیت؟ حدوث حادثه بدون علت؟ هرگز الهی اینچنین چیزی را جایز نمیشمارد و الّا اساس استدلالش بر وجود خداوند متزلزل میشود.

آیا معجزه یعنی کلیت نداشتن سنخیت علت و معلول و اینکه معلول علتی میخواهد اما هر چیز میتواند علت هر چیز واقع شود؟ البته این هم نه.

پس معجزه با قبول اصل علیت و معلولیت و با قبول کلیت سنخیت علت و معلول است. قرآن در بیانات خود سببیت و علیت را قبول کرده است، مثل اینکه میگوید: الذی جعل لکم الارض فراشاً و السماء بناء و انزل من السماء ماء فاخرج به من الثمرات رزقاً لکم (بقره، ٢٢) یا: ینبت لکم به الزرع.