یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٦ - معاد - یادداشت عالم پس از مرگ

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ١٣٦

تجهیزات باید غایت و ریشهای ماوراء مسائل مادی و آثاری که در طبیعت بر این حقایق بار است داشته باشد. عالی هرگز مقدمه دانی واقع نمیشود. عالی استجراراً ممکن است به حال دانی و سافل منتج باشد و مقدمه و وسیله او واقع نمیگردد.

مفاهیم صلح و عدل و آزادی تنها با اصل معاد از موهوم بودن خارج میشوند:

احساسات عالی انسان درباره صلح و عدل و آزادی اگر از توجه و قرب به خدا و حرکت به سوی او ناشی شده باشد عبث و بیهوده نیست، ناشی از یک واقعیت است که انسان به آن میرسد و اگرنه- همانطور که در ورقههای یادداشت ایدئولوژی اسلامی گفتهایم- اموری موهوم خواهند بود.

٥٨. آیاتی در قرآن هست که مفهوم همه آنها این است که اگر قیامت و آخرت نبود خلقت عبث بود و احیاناً در بعضی از همان آیات با استفهام انکاری تساوی صالحین و طالحین را نفی کرده است و گویی خواسته است بفهماند که اگر آخرت در کار نباشد صالحین و طالحین یکسان خواهند بود و این نوعی ظلم و منع مایستحق عما یستحق است.

آیات قرآن:

اینک آیات:

الف. سوره مؤمنون، آیات ١١٥- ١١٦:

افحسبتم انما خلقناکم عبثاً و انکم الینا لاترجعون. فتعالی اللَّه الملک الحق لا اله الّا هو رب العرش الکریم.

البعث ملاک نفی العبث:

تفسیر المیزان [١]، جلد ١٥، صفحه ٧٨ ذیل دو آیه فوق:

بعد ما بین (فی ما قبل هاتین الآیتین) ما سیستقبلهم من احوال الموت ثم اللبث فی البرزخ ثم البعث بما فیه من الحساب و