یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨١ - نهج البلاغه - یادداشت موعظه و تذکر

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ٣٨١

احقاق حقوق و ما در جهت جلوگیری و حفظ حدود. در اسلام این دو قوه مثبت و منفی با هم مورد استفاده واقع شده است؛ درست مانند نیروی محرکه و نیروی عایق که با اجتماع هر دو، حرکت (به عقیده حکما) میسر است.

١٠. نقش نهج البلاغه در طول هزار واند سال در مقام ناصح خیرخواه، ضمن عدم استفاده از سایر قسمتهای آن، و اینکه در طول هزارسال عامل زندهای بوده و هست و هنوز هم دلها را میلرزاند و اشکها را جاری میسازد.

١١. عناصر موعظهای در نهج البلاغه که درباره همه باید بحث شود:

الف. تقوا، فلسفه و مفهوم آن، تقوی اللَّه خدا را به تمام وجود خود احساس کردن. رجوع شود به کتاب گفتار ماه [١] ب. هوای نفس و زیانِ سپردن زمام به دست آن، طرز تلقی امام از آن ج. زیانهای طول امل، مفهوم و طرز تلقی امام از آن د. دنیاپرستی، مفهوم و معنی آن از نظر امام ه. تجسم دادن اهوال مرگ و احتضار و وضع قبر و برزخ و. اهوال قیامت ز. زهد، مفهوم و معنی آن از نظر منطق امام ح. تذکر احوال گذشتگان و ارجاع به تاریخ ط. مبارزه با عصبیت عربی و روح قبیلهای ١٢. علت فشار زیاد نهج البلاغه بر ترک دنیاپرستی و رابطه آن با پدیدهای که در اثر فتوحات اسلامی و سوء سیاست عثمان مخصوصاً پیش آمده بود، اریستوکراسی زمان عثمان ١٣. امام طرفدار فلسفه افقار و رهبانیت نیست. مذمت فقر در نهج البلاغه