یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦٩ - نماز - ذکر اللَّه

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ٢٦٩

یک انسان گریم کرده؟ آیا اینها با یک انسانی که میخواهد کار مفید در اجتماع بکند سازگار است یا نه؟

برای مردها گاهی در اثر خودباختگی همین حالت پیش میآید.

انسانی که اینقدر نوکر زلف خود باشد که کلاهش را به دست میگیرد آیا انسان درستی است؟

البته اگر ضرورت واقعی باشد اسلام در حکم خود تخفیف میدهد، نظیر کسی که در میدان جنگ یا سرما با چکمه است و نمیتواند کفش را از پا در بیاورد. این اضطرارها را اسلام به رسمیت میشناسد، اما اینکه یک خانم قیافه خود را در زیر پودر مخفی کرده است از نظر اسلام دون شأن یک انسان است.

نماز - ذکر اللَّه

در تفسیر مجمع البیان راجع به معنی «و لذکر اللَّه اکبر» احتمالاتی ذکر میکند که اهم آنها سه احتمال است:

١. و لذکر اللَّه ایاکم برحمته اکبر من ذکرکم ایاه بطاعته. عن ابن عباس و سلمان و ابن مسعود و مجاهد. پس اشاره است به اینکه خدا به شما نعمت و رحمت داده و شما هم طاعت کنید.

٢. ذکر العبد لربه اکبر مما سواه و افضل من جمیع اعماله. عن سلمان- فی روایة اخری- و ابن زید و قتاده و روی ذلک عن ابی الدرداء.

٣. ذکر اللَّه العبد فی الصلوة اکبر من الصلوة. عن ابی مالک بنا بر معنی اول مقصود این است که نماز از طرف شماست و یاد کردن شماست خدا را ولی اینکه شما در یاد خدا بوده و هستید، در علم او هستید، به نحوی از انحاء در آنجا وجود دارید بزرگتر و بالاتر است: