یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٢ - معجزه - مسائل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ١٩٢

الخلقة و الایجاد علی وتیرة واحدة و نسق منتظم.

٩. از جمله مسائل این است که آیا معجزه کار خداست و پیغمبر یک پرده نمایش است و اراده و قدرت پیامبر دخالتی ندارد، یا فعل پیغمبر است از آن جهت که پیغمبر وجود حقانی و الهی پیدا کرده است و مصداق «کنت سمعه الذی یسمع به و بصره الذی یبصر به و یده الذی یبطش بها» است؟

بعضی به استناد اینکه در قرآن از معجزه به «آیه» تعبیر کرده است همچنان که از همه مخلوقات به «آیه» تعبیر کرده است، گفتهاند معجزه فعل خداست نه فعل پیغمبر، و معنی معجزه این است که ایها الناس! ببینید خداوند همانطور که به من وحی میفرستد، به دست من و بدون دخالت من موجودی خلق میکند.

ولی این مطلب صحیح نیست. اینجا آیه بودن به معنی این میشود که کاری است که خدا کرده نه بنده و نوعی تقسیم کار است میان خدا و بنده، ولی دلالتش بر نبوت و رسالت روشن نیست.

خداوند همیشه در کار خلق و ایجاد است و دلالت این کارش خارج از نظام کارهای دیگرش، چه دلالت واقعی بر رسالت و نبوت دارد؟

این دلالت از آن نوعی است که در تفسیر البیان، صفحه ٤٦ [آمده] که پادشاهی سفیری میفرستد و سفیر برای اثبات سفارتش میگوید علامتش این است که فردا شاه برای تبریک و تحیت من میآید از نوع تحیاتی که به همه سفرا میکند، و پادشاه هم بداند که او به مردم اینطور گفته و مع ذلک بیاید. این آمدن، علامت تأیید است و الّا اغراء به جهل است و قبیح است.

این بیان فرع بر این است که کاری که به عنوان معجزه میشود، کار بشر نباشد و کار خدا باشد. دلالتش از این جهت است.

پس در حقیقت طبق این بیان، دلالت معجزه بر اثبات رسالت یک دلالت قراردادی است نه یک دلالت ذاتی و طبعی، از قبیل قرارداد اینکه شخصی میگوید اگر من در مجلسی حاضر شدم