یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠ - مادر و مادری

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ٥٠

علی علیه السلام خطاب به عرب میفرماید:

ثم انکم معشر العرب اغراض بلایا قد اقتربت فاتقوا سکرات النعمة و بوائق النقمة ... (ج ٢، ص ١١١) ایضاً میفرماید: سیفتنون باموالهم ... (ج ٢، ص ١٢٧) در این جملهها مخصوصاً اعراب مخاطبند، زیرا فتنه بعد از پیغمبر مانند نهضت زمان پیغمبر در میان خود اعراب بود، علتش عدم تقسیم عادلانه ثروت به واسطه مطامع و مظالم و عدم وجود فکر اقتصادی صحیح در دستگاه حکومت بود. ثروت بادآورده آنروز را که باید خرج مصالح عمومی اجتماعی بشود در اختیار افراد معدودی قرار دادند. این عامل در زمان پیغمبر نبود: آیه ان الانسان لیطغی. أن ر اه استغنی شاید نظر به ثروتهای بادآورده دارد، یعنی مالی از راه کار و فعالیت به دست نیامده و صاحب مال همّش فقط خرج کردن آن مال است نه وسیله فعالیت و تولید و تثمیر قرار دادن؛ یعنی عامل مفتی و بادآوردگی و عامل بیکاری و وسیله فعالیت قرار ندادن مال نیز دخالت دارد در ایجاد طغیان به تعبیر قرآن و در ایجاد سُکر به تعبیر علی علیه السلام.

سوره توبه، آیه ٧٥- ٧٧ میفرماید:

و منهم من عاهد اللَّه لئن اتینا من فضله لنصدقنّ و لنکوننّ من الصالحین. فلما اتیهم من فضله بخلوا به و تولّوا و هم معرضون.

فأعقبهم نفاقاً فی قلوبهم الی یوم یلقونه بما اخلفوا اللَّه ما وعدوه و بما کانوا یکذبون.

در تفسیر فی ظلال القرآن در ذیل این آیه داستان ثعلبة بن حاطب را ذکر کرده است.