یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٥ - معجزه - مسائل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ١٩٥

توجیه با علل و امکانات طبیعی است، نه به معنی اینکه نیروی بیشتری از حد متعارف است بلکه به معنی اینکه سنخ کار سنخ دیگری است، قدرت و ارادهای است از سنخ رام بودن و رام شدن طبیعت در مقابل اراده او، مسخر بودن طبیعت برای اراده او.

پس یک بحث اساسی در باب معجزه بحث نحوه دلالت معجزه است که چه نحوه دلالتی است، قراردادی است و یا به اصطلاح تجربی و طبیعی است و یا عقلی نظری برهانی است و یا عقلی عملی خطابی است.

١٠. میتوان گفت بحثهای اساسی درباره معجزه عبارت است از:

الف. تعریف معجزه ب. امکان معجزه ج. وقوع معجزه د. دلالت معجزه که از چه نوع است ه. پیغمبر اسلام و معجزه ١١. در کتاب فلسفه تاریخ از دیدگاه قرآن، تألیف دکتر پیمان، صفحه ١٤ تحت عنوان «ضرورت ختم رسالت» پیوندی میان ختم رسالت و نداشتن پیغمبر اسلام معجزهای از نوع معجزات انبیاء سلف، قائل میشود. میگوید:

خاتمیت رسالت پیغمبر اسلام بر ضرورت زمان و مرحله تکامل جامعه بشری استوار بود. پیش از آن جامعه بشری نه آنقدر توانا بود که به نیروی عقل و اندیشه خویش بتواند راه تکامل انسانیت را از جاده انحطاط و بربریت بهطور قاطع باز شناسد و نه اندیشه و قدرت تفکر در مرحلهای قرار داشت که با استدلال و استقراء و قیاس و فعالیتهای عالی ذهن به تشخیص صحیح از سقیم بپردازد. بشر نخست اسیر جهل و اوهام و اندیشههای خرافی بود و در نتیجه به یاری و هدایت نیاز داشت. بحق اگر انبیا و رسولان خدا قیام نمیکردند، جوامع