یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٧ - مادر و مادری

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ٤٧

زری جست و از همان ساعت احساس اضطراب و دلهره کرد.

آخرش دید راحت ندارد، آن را انداخت و راحت شد، چرا؟ چون امنیت نبود، حکومت عادله نبود. از این جهت است که گفته شده:

نعمتان مجهولتان الصحة و الامان. اگر امنیت نباشد مال و ثروت و زن و فرزند و خانه و مسکن، همه وبال میگردد.

پس این خود فلسفهای است که مردم چون در محیط ناامنی از نعمت بهره نبردهاند، با خود نعمت دشمن شدهاند و طرفدارِ نداشتن شدهاند. مطلقاً اینطور است؛ هروقت نعمتی مقارن با بلایی بشود انسان احساس شئامت میکند، گو اینکه این شئامت خلط ما بالعرض به ما بالذات است.

مال دوستی و حرص

در دین از حرص منع شده و مورد توبیخ است. نقطه مقابل حرص ممکن است لاقیدی و درویشی تلقی شود، ولی حقیقت این است که در حرص عنصری هست که اگر آن را بگیریم دیگر نام علاقه به مال، حرص نیست و آن عنصر جنبه شخصی است که آدمی مال را برای پر کردن شکم و عیاشی و بیکاری بخواهد و یا آنکه پول را به خاطر خود پول و اندوخته کردن و ذخیره کردن بخواهد و بالاخره مال را برای شخص خود و منافع مادی خود بخواهد، به عبارت دیگر مال را برای این بخواهد که بر خود بیفزاید و برای تعلق و انباشتن بخواهد نه برای وسیله. علم و اخلاق و ایمان را میتوان برای تعلق و افزودن شخصیت خواست نه مال را. در حقیقت در اینجا علاقه به مال توأم شده با دنائت و پست فطرتی و هواپرستی و در حقیقت پول شدن و اتحاد با پول که هیچ گونه شرافت و معنویتی وجود ندارد. در نقطه مقابل این است که انسان مال را به عنوان وسیله فعالیت و عمل و تسهیل و تولید و بارور کردن زندگی عمومی بخواهد. در اینجا علاقه به مال توأم شده با شخصیت روحی و معنوی. مال را برای پیشرفت و