فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٦ - جزئيت و بلند خواندن بسمله
چه شده است آنها را كه قصد بزرگترين آيه قرآن را كرده و پنداشتهاند كه بلند قرائت كردن آن بدعت است و آن آيه، بسم اللّه الرحمن الرحيم است.
٢٥. كلينى از يحيى بن ابى عمران همدانى روايت كرده است:
به امام جواد(ع) در نامهاى نوشتم: فدايت شوم نظر شما در مورد مردى كه نمازش را فقط در فاتحة الكتاب با بسم اللّه الرحمن الرحيم آغاز مىكند و در ديگر سورهها آن را قرائت نمىكند، چيست؟ خود اين مرد [يعنى هشام بن ابراهيم [عباسى گفته است اين كار اشكال ندارد.
امام(ع) به خط خود نوشت: يعيدها مرّتين على رغم أنفه ـ يعني العباسي ـ »؛ (٧٠)
او [يعنى عباسى ] بايد به رغم ميلش ، نمازش را دوبار تكرار كند.
شايد همين مقدار رواياتى كه نقل شد، براى حق طلبان و حقيقت جويان كافى باشد.
٥. دليل مخالفان جزئيت بسمله و يا بلند خواندن آن
در مطالب گذشته، حقيقت به روشنترين صورت و با واضحترين دلايل بيان شد كه بسمله جزئى از فاتحة الكتاب است و بايد اين آيه در نمازهاى جهرى، بلند قرائت شود. اما رواياتى هم وجود دارند كه نشان مىدهند پيامبر(ص) يا اين آيه را اساساً در نماز نخوانده و يا اگر خوانده آن را بلند قرائت نكرده است، ولى مضمون برخى از اين روايات بهترين دليل بركذب و جعلى بودن آنهاست. اينك اين روايات را مىآوريم:
١. مسلم از شعبه روايت كرده است:
از قتاده شنيدم كه از انس نقل مىكرد: با رسول خدا(ص) و ابوبكر و عمر و عثمان نماز خواندم و از هيچ يك از آنها نشنيدم كه بسم اللّه الرحمن الرحيم
را در نماز قرائت كند.
(٧٠)كافى، ج٣، ص٣١٣، ح٢.