رَجُلٌ هَلْ يُجْلَدُ مَنِ افْتَرَى عَلَيْهِ؟ فَقَالَ: يُجْلَدُ وَ لَا يُجْلَدُ. فَقُلْتُ: كَيْفَ يُجْلَدُ وَ لَا يُجْلَدُ ؟قَالَ: فَقَالَ: مَنْ قَالَ: لَهُ يَا وَلَدَ الزِّنَى لَمْ يُجْلَدْ إِنَّمَا يُعَزَّرُ وَ هُوَ دُونَ الْحَدِّ وَ مَنْ قَالَ لَهُ: يَا ابْنَ الزَّانِيَةِ جُلِدَ الْحَدَّ تَامّاً. فَقُلْتُ: وَ كَيْفَ صَارَ هَذَا هَكَذَا؟ فَقَالَ: إِنَّهُ إِذَا قَالَ: يَا وَلَدَ الزِّنَى كَانَ قَدْ صَدَقَ فِيهِ وَ عُزِّرَ عَلَى تَعْيِيرِهِ أُمَّهُ ثَانِيَةً وَ قَدْ أُقِيمَ عَلَيْهَا الْحَدُّ وَ إِذَا قَالَ: يَا ابْنَ الزَّانِيَةِ جُلِدَ الْحَدَّ تَامّاً لِفِرْيَتِهِ عَلَيْهَا بَعْدَ إِظْهَارِهَا التَّوْبَةَ وَ إِقَامَةِ الْإِمَامِ عَلَيْهَا الْحَدَّ؛ (٢٣)

فضل بن اسماعيل هاشمى از پدرش نقل مى‌كند كه گفت: از امام صادق و امام كاظم (عليهماالسلام) در باره زنى سؤال كردم كه زنا كرد و بچه‌دار شد و در نزد امام مسلمين اقرار به زنا كرد و اقرار كرد كه اين فرزند از زناست. پس حد بر او اقامه شد و آن فرزند رشد كرد تا مرد كاملى شد. شخصى به اين فرد افترا مى‌بندد. آيا به توهين‌كننده، تازيانه(حد قذف) زده مى‌شود؟ امام فرمودند: تازيانه مى‌خورد و تازيانه نمى‌خورد! عرض كردم: چگونه تازيانه مى‌خورد و تازيانه نمى‌خورد؟ فرمودند: هر كس به آن شخص بگويد: اى زنازاده، تازيانه نمى‌خورد، بلكه تعزير مى‌شود و آن كمتر از حد است و هر كس به او بگويد: اى فرزند زن زناكار، به اندازه حد كامل بر او تازيانه زده مى‌شود. عرض كردم: چطور اين حكم اين گونه مى‌شود؟ فرمودند: زمانى كه شخصى به او بگويد: زنازاده! راست گفته است و به سبب عيب جويى از زنى كه حد بر او اقامه شده، تعزير مى‌شود و زمانى كه شخصى به او بگويد: اى فرزند زن زناكار! به نحو تامّ حد بر او اقامه مى‌شود، به جهت افترايى كه پس از اظهار توبه زن و اجراى حد به وسيله امام، به آن زن بسته است.

بررسى : اگرچه برخى سند اين روايت را معتبر تلقى كرده‌اند، ليكن سند آن ت

(٢٣) طوسى، تهذيب الاحكام، دار الكتب الإسلامية، تهران، ١٣٦٥ش، ج١٠، ص٦٧.