١ـ ٢. أخبرنا عبد اللّه‌ أخبرنا محمد حدّثني موسى قال: حدثنا أبي عن أبيه عن جده جعفر بن محمد عن أبيه عن جده عَنْ عَلِيٍّ(ع) فِي الرَّجُلِ يَقُولُ لِلرَّجُلِ يَا آكِلَ لَحْمِ الْخِنْزِيرِ وَ يَا شَارِبَ الْخَمْرِ قَالَ: عَلَيْهِ التَّعْزِيرُ دُونَ الْحَدِّ؛ (٢٢)

در حديثى از امير مؤمنان(ع) سؤال شد: اگر مردى به ديگرى بگويد: اى گوشت خوك خور و اى شراب خور. آن حضرت فرمودند : كمتر از حد تعزير مى‌شود.

بررسى: به اين روايت اين گونه استدلال شده كه اگرچه آغاز حديث به مورد خاصى اشاره دارد، اما در ذيل روايت امام(ع) به طور مطلق و كلى مى‌فرمايد كه تعزير كمتر از حد است و اين همان مدلول قاعده محل بحث است. اين حديث از جهت سندى، به دليل آنكه سلسله راويان ذكر نشده، ضعيف قلمداد مى‌شود و از سوى ديگر، در فرض صحت سند، مشهور بدان توجهى نكرده و بر اساس آن فتوا نداده‌اند.

اما از جهت دلالت، مدلول آن مطابق با ساير عمومات تعزير است و مطلبى را غير از آنچه در ساير ادله آمده، بيان نمى‌كند.

در مورد اين قاعده، اين روايت همه تعزيرات را در برنمى‌گيرد و تنها دليلى براى تعزيرات باب قذف است كه كمتر از حد آن است. البته ممكن است مناقشه‌اى در شمول آن نسبت به باب قذف نيز صورت گيرد كه از ذكر آن صرف نظر مى‌كنيم.

١ـ ٣. عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ الْخَزَّازِ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ الْهَاشِمِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ(ع) وَ أَبَا الْحَسَنِ(ع) عَنِ امْرَأَةٍ زَنَتْ فَأَتَتْ بِوَلَدٍ وَ أَقَرَّتْ عِنْدَ إِمَامِ الْمُسْلِمِينَ بِأَنَّهَا زَنَتْ وَ أَنَّ وَلَدَهَا ذَلِكَ مِنَُالزِّنَى فَأُقِيمَ عَلَيْهَا الْحَدُّ وَ إِنَّ ذَلِكَ الْوَلَدَ نَشَأَ حَتَّى صَارَ رَجُلًا فَافْتَرَى عَلَيْهِ

(٢٢) أشعث كوفى، ابى على محمد بن محمد ، جعفريات(الأشعثيات)، تهران، ص١٣٥.