فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٥ - جزئيت و بلند خواندن بسمله

تمام اينها نشان مى‌دهد كه نسبت دادن اين سخنان به ائمه حديث و فقه، دروغ و افتراست.

تا اينجا سخن در مورد دو مطلب به پايان رسيد:

١. بسمله جزء فاتحة الكتاب است؛

٢. بسمله بايد در نمازهاى جهرى، بلند قرائت شود.

بسمله، جزء آغازين همه سوره ها

در بحث گذشته روشن شد كه بسمله جزئى از فاتحة الكتاب است و اينكه بلند خواندن آن در نمازهاى جهرى، بدون شك واجب است.

اينك بحث سوم باقى مانده و آن اينكه بسمله جزء آغازين همه سوره‌ها جز سوره توبه است. دلايل اين مطلب عبارت است از :

١. همه صحابه و سپس همه تابعان و نسل‌هاى پس از آنها، از زمانى كه قرآن كريم تدوين شد تا به امروز، بر كتابت بسمله در آغاز همه سوره‌ها جز سوره توبه، اجماع عملى دارند. آنها اين آيه را همانند ساير آيات بدون هيچ تفاوتى مى‌نگاشتند. اين در حالى است كه همه آنها اتفاق نظر دارند كه چيزى غير از قرآن در قرآن نگاشته نشود مگر با خط و نشانه‌اى كاملاً متمايز از خط قرآن واين به دليل حرص آنها بر عدم اختلاط قرآن با غير قرآن بود، مگر نه اينكه مشاهده مى‌كنيم آنها براى رعايت احتياط و حفظ و نگهدارى قرآن، اسامى سوره‌ها و نشانه‌هاى اجزا، احزاب، ارباع، اخماس و اعشار قرآن را از متن قرآن متمايز ساخته و آنها را خارج از سوره‌هاى قرآنى قرار داده‌اند تا جدا بودن آنها از قرآن معلوم و مشخص باشد. شايد بتوان گفت كه هيچ گاه تمام امت اسلامى بر مسئله‌اى مثل اين مسئله اتفاق نكرده باشند و همين اتفاق نظر، به تنهايى دليل بر اين است كه «بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم» آيه‌اى مستقل در آغاز همه سوره هاست كه سلف و خلف در آغاز هر سوره آن را نوشته‌اند. (٨٨)