فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٣ - جزئيت و بلند خواندن بسمله
اين امت به هيچ كس عطا نكرده بود. از او پرسيدند كه آيه هفتم كدام است؟ درجواب گفت: بسم اللّه الرحمن الرحيم . (٣٤)
١٣. طبرى از سعيد بن جبير در مورد آيه {ولقد آتيناك سبعاً من المثاني } سؤال كرد، گفت: فاتحة الكتاب است. آن گاه شش آيه آن را تلاوت كرد و سپس گفت: بسم اللّه الرحمن الرحيم، آيه هفتم است.
سعيد مىگويد: ابن عباس اين سوره را همان گونه كه بر تو خواند، بر من نيز خواند. سپس گفت: آيه هفتم، بسم اللّه الرحمن الرحيم است. (٣٥)
١٤. طبرى از سعيد بن جبير روايت كرده است:
ابن عباس نماز را آغاز كرد، سپس فاتحة الكتاب را خواند، آن گاه گفت: آيا مىدانى كه معناى آيه: و لقد آتيناك سبعاً من المثاني، چيست؟
اينكه در روايت فوق آمده است: «نماز را آغاز كرد، سپس فاتحة الكتاب را خواند»، نشان نمىدهد كه بسمله جزء سوره نيست؛ زيرا از آنجا كه بسمله در آغاز هر سورهاى قرار دارد، با عبارت «استفتح = آغاز كرد»، به بسمله اشاره كرده، آن گاه با خواندن فاتحة الكتاب، به ديگر آيات اين سوره كه از آيات سورههاى ديگر متمايز است، اشاره مىكند.
با توجه به همين مطلب، حديث بعدى نيز تفسير مىشود.
١٥. طبرى از ابو سعيد بن معلى نقل كرده است:
إنّ النبي دعاه و هو يصلّي فصلّى ثمّ أتاه، فقال: مامنعك أن تجيبني؟ قال: إنّي كنت أصلّي. قال: ألم يقل اللّه: {يَآ أيّها الذين آمنوا استجيبواللّه وللرسول إذا دعاكم لما يحييكم؟ } (٣٦) قال: ثم قال رسول اللّه(ص):
(٣٤)الدرالمنثور، ج٥، ص ٩٤.
(٣٥) تفسير طبرى، ج١٤، ص ٣٨.
(٣٦) سوره انفال، آيه ٢٤.