٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨١ - قاعده« التعزير دون الحد» سيد محمد امين هاشمى

آيت اللّه‌ گلپايگانى در ذيل رواياتى كه ميزان تعزير در آن مشخص شده، مى‌گويد:

در تعزير گرچه در مواردى حداقل و حداكثر مقدار معين شده، اما تعيين ميزان ميان آن دو به نظر حاكم واگذار شده است و برخلاف حد است كه ميزان آن دقيقاً بدون كمى يا زيادى معين شده، بى آنكه حاكم حق انتخابى داشته باشد. (٦)

آيت اللّه‌ فاضل بيان مى‌كند:

حد، گاه در مقابل عنوان تعزير و گاه در مقابل ديگر عناوين فقهى چون بيع و اجاره و ... قرار مى‌گيرد. در صورت نخست بنابر اقتضايى كه مقابله دارد، دوگانگى و مغايرت ثابت مى‌شود [حد چيزى غير از تعزير است]، اما در صورت دوم شامل تعزير نيز مى‌شود. اين همانند دو عنوان فقير و مسكين است، هنگامى كه با هم مى‌آيند، معنايى غير از هم دارند و زمانى كه جدا ذكر مى‌شوند، به يك معنا هستند... هر دو صورت در روايات يافت مى‌شود. (٧)

آيت اللّه‌ صافى گلپايگانى تعزير را به زدن كمتر از حد «ضرب دون الحد» تفسير مى‌كند. (٨)

قانون مجازات اسلامى كه بيشتر منعكس كننده نظر مشهور فقيهان اماميه است، در تعريف تعزير آورده است:


(٦) على كريمى جهرمى، الدر المنضود في أحكام الحدود، دروس آيت اللّه‌ سيد محمد رضا گلپايگانى، دار القرآن الكريم ، قم، ١٤١٢ ق، ج١، ص ٢١.
(٧) محمد موحدى، الحدود(تفصيل الشريعة في شرح تحرير الوسيلة)، دروس آيت اللّه‌ محمد فاضل لنكرانى، مركز فقهى ائمه اطهار عليهم السلام، قم، ١٤٢٢ ق ، ص٥.
(٨) لطف اللّه‌ صافى گلپايگانى؛ التعزير، انواعه، ملحقاته، مؤسسه النشر الاسلامي، ١٣٦٣ش، ص ٢٣.