فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٣ - نسخه خطى رساله جهاديه ميرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانى

ديگرى دفاعى، و آن بر چند قسم است:

يكى از آن جهادى است براى حفظ بيضه اسلام هنگام هجوم كفار به مقصد تسخير بلاد اسلام و تسلط بر مسلمين و اعلان شعائر كفر و اضمحلال كلمه اسلام.

ديگر، جهادى است براى دفع كفار از تسلط بر نفس و عِرْض مسلمين.

ديگر، جهادى است براى دفع جماعتى از كفار كه تلاقى كرده‌اند با جمعى از مسلمين و خوف باشد از استيلاى آن جماعت برايشان.

ديگر ،جهادى است براى اخراج كفار از بلاد و اراضى مسلمين پس از تسلط آنها بر آن و اصلاح بيضه اسلام پس از رخنه آن.

و بيضه اسلام را فقها به اصل و مجتمع آن تفسير كرده‌اند، و مى توان گفت كه اصل و مجتمع اسلام، سلطان اسلام و بزرگى است كه زوال و منشأ انقراض اسلام و تفرّق مسلمين شود.

و مراد از خوف بر بيضه اسلام انديشه استيصال آن است بالمرّه.

و صاحب مجمع البحرين بيضه اسلام را جماعت اسلام گرفته (٢١) و بنابراين مراد از خوف بر بيضه اسلام، خوف بر جماعت مسلمين است.

و همه اقسام مذكوره چه دعوتى چه دفاعى جهاد است به عنوان حقيقت، و جهاد از اعظم اركان اسلام است و موجب انتظام امور آنان، و حفظ شعاير اسلام به آن منوط است و استحكام شرايع دين بدان مربوط و پس از عقايد اسلاميه و ايمانيه، افضل اعمال است حتى [ بر] نماز يوميه. و اگر چه نماز يوميه را به وجهى مزيد فضلى است بر جهاد، امّا به جهات چند جهاد افضل است، چه طاعت و بندگى خدا فرع حجت اوست و تحمل تكليفات از تأثير مودّت او.

لذت محبّ حقيقى در خدمت محبوب است، و هر تكليف محبوب او را پسنديده و مطلوب. اطاعتِ دشوارترين تكليفات، نشانه افزونى اخلاص و ارادت است و اطاعت