٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٤ - نسخه خطى رساله جهاديه ميرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانى

نباشد و از خيانت آنها ايمنى باشد و واجب است اعانت و تقويت كفارى كه به اسلام متشبث باشند اگر باعث قوّت اسلام شود و به طريق اوْلى واجب است اعانت مسلمانانى كه مخالف مذهب اثنى عشرى باشند.

و جايز است استعمال آلات لهو و لعب اگر نظم سپاه موقوف باشد بر آن و سزاوار است همگى مجاهدين چون نفس واحد يك دل باشند و از كينه‌هاى گذشته در گذرند و تصحيح نيت و اعتماد به خدا نمايند و هيكل و تعويذ و تربت سيد الشهداء(ع) با خود دارند، و هنگام التقاى صفَّين، به خواندن ادعيه بپردازند كه از آن جمله است دعاى جناب پيامبر(ص) «اللهم منزل الْكتاب سريع الْحساب مجرى الْسحاب أهزم الأحزاب يا صريخ المستصرخين، يا مجيب المضطرّين، يا كاشف الْكرب العظيم، اكشف كربي و غمّي فأنت تعلم حالي و حال أصحابي» (٧٨) .

و فرق ديگر كه دليل است بر مزيد اهتمام و تأكيد وجوب اين جهاد آن كه در جهاد دعوتى ملاحظه مى‌شود كه كفار بيش از دو برابر نباشند، و در اين جهاد ملاحظه نمى‌شود بلكه مدار بر قدرت است و در مطلق جهاد هنگام التقاى صفّين، اگر دشمن ضعف (٧٩) مسلمين باشند، چنان كه صد نفر مسلم را دويست نفر كافر يا هزار نفر را دو هزار نفر در برابر باشند، بلا خلاف جايز نيست فرار، مگر متحرّف قتال يا متحيّز فئه را.

و مراد از متحرّف كسى است كه منتقل شود از حالتى به حالتى براى مصلحتى مانند طلب آب و هوا يا مواضع مرتفعه يا وسعت مكان يا راست كردن زره يا پوشيدن يا كندن چيزى كه مصلحتى در آن باشد.

و مراد از متحيّز كسى است كه منظم شود براى يارى جستن و قوّت گرفتن به جماعتى، خواه كم باشند يا بسيار، نزديك باشند يا دور، به حدى كه عرفاً و عادةً خارج از مقاتله نباشند و در غير تحرّف و تحيّز، مسلمين را واجب است ثبات اگر چه ظن غالب ايشان به هلاكت باشد «على الاظهر، وفاقاً للأكثر به اطلاق آيات كتاب» كه از آن جمله


(٧٨) الدروس، ج ٢، ص ٣٢.
(٧٩) يعنى دو برابر.