را به عنوان يكى از معانى «سلم» ذكر كرده‌اند. (٥) گويا اين دَوْر آشكار به جهت روشنى معنا نزد عرب زبانان بوده است. بدون شك اگر پرسش ما در حقيقى بودن استعمال واژه «صلح» در معامله ابتدايى براى آنان مطرح بود، از پاسخ لازم و توضيح بيشتر دريغ نمى‌نمودند. اما با تتبع بيشتر در باره كلمه «سلم» كه به كسر سين و سكون لام، و فتح سين و سكون لام، و فتح سين و فتح لام قرائت شده، مى‌توان معناى حقيقى اين واژه را كه همان معناى «صلح» است دريافت.

بعضى از لغت شناسان عرب در معناى «حرب» گفته‌اند كه ضدّ و يا نقيض «سلم» است. (٦) . از اين عبارت اهل لغت فهميده مى‌شود كه در معناى «سلم» و به عبارت ديگر در «صلح» ضديت و تقابل با جنگ نهفته است، تقابلى كه به روشنى در زبان فارسى ميان «جنگ» و «صلح» برقرار است (٧) .

مفسران نيز بيشتر آياتى را كه واژه «سلم» در آنها به كار رفته است (٨) به صلح به معناى پايان دادن به جنگ و اختلاف ميان مسلمانان معنا كرده‌اند. (٩) اين دو قرينه مى‌تواند معناى

(٥) جوهرى، اسماعيل بن حماد، الصحاح، دارالعلم للملايين، بيروت، ١٤٠٧، چاپ چهارم، ج٥،ص ١٩٥١.ابن منظور، لسان العرب، ج٢،ص ٤٢٨ و ج٦، ص ٣ و ج١٢، ص ٢٩٢. زبيدى، تاج العروس، ج٨،ص ٣٣٧. فيومى، احمد بن محمد، المصباح المنير، مطبوعات محمد على صبيح،مصر، ١٣٤٧ق،ص ٣٤٦. ابن فارس، احمد، معجم مقاييس اللغه، مكتب الاعلام الاسلامى، تهران، ١٤٠٤، ج٣،ص ٩١. راغب اصفهانى، مفردات الفاظ القرآن، دارالقلم، دمشق، ١٤١٢، چاپ اوّل، ص ٢٤٦.
(٦) ابن احمد، خليل، كتاب العين، دارالهجرة، قم، ١٤٠٥، چاپ اوّل، ج٣،ص ٢١٣ و ج٧،ص ٢٦٦. جوهرى، الصحاح، ج١،ص ١٠٨. ابن منظور، لسان العرب،ج١،ص ٣٠٢ و ٣٠٧.
(٧) در زيارت جامعه كبيره و عاشورا نيز واژه «سلم» و «حرب» در تقابل با يكديگر قرار دارند مراجعه كنيد به: صدوق، محمد بن على، من لايحضره الفقيه، مؤسسه نشر اسلامى، قم، ١٤٠٤، چاپ دوم، ج٢، ص ٦١٤:«انى سلم لمن سالمكم و حرب لمن حاربكم». وهمچنين: ابن قولويه، جعفربن محمد، كامل الزيارات، مؤسسه نشر الفقاهة، قم، ١٤١٧، چاپ اوّل، ص ٣٢٩.
(٨) مانند: الانفال، آيه ٦١، النساء، آيه ٩١و ٩٠، المحمد (ص)، آيه ٣٥.
(٩) مجمع البيان، طبرسى، فضل بن حسن، مؤسسه اعلمى، بيروت، ١٤١٥، چاپ اوّل، ج٤،ص