فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٠ - نسخه خطى رساله جهاديه ميرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانى
در اين رساله چند عنوان وجود دارد كه اهم آنها عبارت است از:
١. بيان حكم جهاد دفاعى در زمان غيبت.
٢. بيان فرقهاى بين جهاد دعوتى كه مشروط به حضور امام يا نايب خاص است، و جهاد دفاعى. از جمله:
ـ در جهاد دعوتى حضور نبى يا امام يا نايب خاص يا اذن ايشان شرط است، اما جهاد دفاعى نه به حضور و اذن ايشان مشروط است و نه به اذن نايب عام .
ـ در جهاد دعوتى بيمار شديد المرض ولنگ شديد العرج و ناتوان و نابينا و زمين گير و زن و خنثى و ممسوح و فقير و بنده و پياده و مديون به دين واجب مانند قرضى كه وعده آن رسيده يا نفقه واجبه يا حج يا اطاعت والدين و امثال آن مستثنى مىشود ، اما شرط جهاد دفاعى هيچ يك از اين امور نيست .
ـ در جهاد دعوتى، قتال مخصوص به سالى يكبار است، و جايز نيست در ماههاى حرام، و قتال مرابطين ورزمندكان مشروط است به اذن امام(ع) يا نايب خاص، اما جهاد دفاعى همه وقت جايز است .
ـ در جهاد دعوتى لازم نيست بذل مالى كه ضرر رساند، اما در جهاد دفاعى بذل عين المال واجب است اگر چه ضرر به حال رساند، در صورتى كه فوايد اراضى خراجيه و جزيه و مال صلح با كفار و مال امام(ع) و ردّ مظالم و ساير وجوه فى سبيل الله و غنيمت كفايت نكند.
ـ در جهاد دعوتى قسمت غنيمت ميان مجاهدين واجب است، اما در جهاد دفاعى اگر تجهيز جنود به صرف غنيمت موقوف باشد بدون تقسيم بخلاف صرف مىشود.
ـ در جهاد دعوتى گرفتن مال مسلمين به قهر براى قتال جايز نيست، اما در جهاد دفاعى هنگام ضرورت اجبار اهل حدود به گرفتن مالى كه موقوفء عليه جهاد باشد جايز است .
ـ در جهاد دعوتى عقد جزيه و امان و امثال آن اگر مخالفت شرط رو ندهد شكسته نمىشود.