مانند بسيارى ديگر از الفاظ معاملات معنايى بر خلاف معناى عرفى و لغوى وضع ننموده است. به عبارت ديگر، كلمه «صلح» در قرآن و روايات بر خلاف الفاظ فراوانى از عبادات همچون «صلاة»، «صوم» و «حجّ» داراى «حقيقت شرعى» نمى‌باشد.

از اين رو بهترين راه براى درك بهتر حقيقت صلح و يافتن پاسخ اين پرسش كه آيا «صلح ابتدايى» مى‌تواند مصداقى براى اين واژه به كار رفته در قرآن و سنّت باشد و بدين طريق مشروعيت يابد، مراجعه به لغت و عرف است.

نگارنده اگر چه براين باور است كه واژه «صلح» با توجه به معناى روشن ارتكازى آن نزد عرب زبانان و فارسى زبانان بدون عنايت و مجاز در «صلح ابتدايى» استعمال نمى‌شود و امثله و شواهد عرفى گواه اين حقيقت است، ولى با مراجعه به آثار لغوى و غير لغوى اين حقيقت را بيش از پيش آشكار مى‌نمايد.

با تتبع در منابع مختلف عربى و فارسى اين نكات به دست مى‌آيد:

١ ـ بيشتر لغت شناسان عرب «صلح» را به «سلم» معنا نموده‌اند. (٤) و در مقابل «صلح»

(٤) فيروز آبادى، محمد بن يعقوب، القاموس المحيط، داراحياء التراث العربى، بيروت، ١٤١٢، چاپ اوّل، ج١،ص ٤٧٣. ابن منظور، لسان العرب، داراحياء التراث العربى، بيروت، ١٤١٦، چاپ اوّل، ج٧،ص ٣٨٤. زبيدى، سيد محمد مرتضى، تاج العروس، دارالهداية، ج٦، ص ٥٤٨. ابن سيده، على بن اسماعيل، المحكم و المحيط الاعظم، دارالكتب العلمية، بيروت، ١٤٢١، چاپ اوّل، ج٣،ص ١٥٢. ابن سكيّت، ترتيب اصلاح المنطق، مؤسسه انتشارات آستان قدس رضوى، مشهد، ١٤١٢، چاپ اوّل، ص ٢٢٦. ابوالبقاء ايوب بن موسى كفوى، الكليات، مؤسسه الرسالة، بيروت، ١٤١٣، چاپ دوم، ص ٥٦٠. بستانى، المنجد، دارالمشرق، بيروت، ١٩٩٢م، چاپ سى و سوم، ص ٤٣٢. جّرّ، خليل، لاروس، مكتبة لاروس، پاريس، ص ٧٤٩. يوسف موسى، حسين و الصعيدى، عبدالفتاح، الافصاح فى فقه اللغة، مكتب الاعلام الاسلامى، قم، ١٤١٠، چاپ چهارم، ج١،ص ٦٣٦.انيس، ابراهيم، المعجم الوسيط، المكتبة الاسلاميه، استانبول، ج١، ص ٥٢٠. مسعود، جبران، الرائد، دارالعلم للملايين، بيروت، ١٩٨٦م، چاپ پنجم، ج٢،ص ٩٢٨. رضا، احمد، معجم متن اللغة، دارمكتبة الحياة، بيروت، ١٣٧٨،ج٣،ص ٤٧٩. بستانى، عبدالله، البستان، مكتبة لبنان، بيروت، ١٩٩٢م، چاپ اوّل، ص ٦١٣. شرتونى، سعيد، اقرب الموارد، مكتبة لبنان، بيروت، ١٩٩٢، چاپ دوم، ج١،ص ٦٥٦.