فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٢ - «صلح ابتدايى» مسعود امامى
دريافته است. (٩٣) محقّق متتبع صاحب مفتاح الكرامه و از معاصران نيز شيخ الشريعه اصفهانى براين حقيقت واقف گرديدهاند. (٩٤)
بعضى از كسانى كه آشنايى چندانى با روش شيخ در كتاب مبسوط ندارند و يا مباحث باب صلح آن را با دقت تا پايان مطالعه نكردهاند، يا به هر دليل ديگرى پنداشتهاند كه شيخ طوسى براساس آنچه در آغاز اين باب بيان كرده است صلح را فرع ساير عقود مىداند، در اين موضوع با اهل سنّت هم رأى است. همين اشتباه ميان فقيهان و حقوقدانان شيوع مىيابد تا جايى كه بسيارى از ايشان اين امر را از مسلّمات پنداشتهاند و چنين شهرت يافته است كه ميان شيعه دو قول پيرامون اصالت صلح و فرعيت آن وجود دارد كه اقليتى از فقها كه در آن ميان تنها از شيخ نام برده مىشود، به مانند فقهاى اهل سنّت صلح را فرع ساير عقود مىدانند. (٩٥) متأسفانه كمتر كسى فرصت يافته است كه مراجعه دقيقى به آثار شيخ نمايد. البته معدودى از فقيهان همچون قطب الدين راوندى در فقه القرآن و شهيد مصطفى خمينى در كتاب بيع خود قول به فرعيت صلح را برگزيدهاند. (٩٦)
(٩٣) ابن ادريس، محمد بن منصور، السرائر، مؤسسه نشر اسلامى، قم، ١٤١٢، چاپ دوم، ج٢،ص ٦٥.
(٩٤) عاملى، مفتاح الكرامه، الدين و توابعه، ج٢،ص ٨١٣. شيخ الشريعه اصفهانى، نخبة الازهار، ص٢٤٥.
(٩٥) حلّى، حسن بن يوسف، مختلف الشيعه، مؤسسه نشر اسلامى، قم، ١٤١٥، چاپ اوّل، ج٦،ص ٢١٣. شهيد اوّل، محمد بن مكى، الدروس، مؤسسه نشر اسلامى، قم ١٤١٤، چاپ اوّل، ج٣،ص ٣٢٥. بن فهد حلّى، المذهب البارع، ج٢،ص ٥٣٦.بحرانى، الحدائق،ج٢١،ص ٨٦، انصارى، محمد على، الموسوعة الفقهية الميسرة، مجمع الفكر الاسلامى، قم ١٤١٥،ج١،ص ١٦٤. شهيد ثانى، مسالك الافهام، ج٤،ص ٢٦٠. اردبيلى، مجمع الفائده، ج٩، ص ٣٣١. طباطبايى، رياض المسائل، پيشين، ج٩،ص ٤٢. سبزوارى، كفايةالاحكام، ص ١١٦. فيض كاشانى، محمد محسن، مفاتيح الشرائع، مجمع الذخائر الاسلاميه، قم، ١٤١٠،ج٣، ص١٢٠. حائرى شاه باغ، سيد على، شرح قانون مدنى، گنج دانش، تهران، ١٣٧٦، چاپ اوّل با ويرايش جديد، ج٢،ص ٦٦٤. كاتوزيان، حقوق مدنى مشاركتها و صلح، ص ٢٩٨. نراقى، مشارق الاحكام، ص ٢٣٤.
(٩٦)راوندى، قطب الدين، فقه القرآن، كتابخانه آيت الله مرعشى، قم ١٤٠٥، چاپ دوم، ج١،ص ٣٨٦. خمينى، مصطفى، البيع، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى، قم، ١٤١٨، چاپ اوّل، ص ٩.