٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩ - پيوند اعضا

{ مَا جَعَلَ اللَّهُ مِنْ بحيرةٍ وَ لاَسَائِبَةٍ وَلاَ وَصِيلَةٍ وَ لاَحَامٍ... .} ؛ (٦)

خداوند در مورد بحيره، سائبه، وصيله و حامى، حكمى مقرّر نداشته است.

در اين آيه بر اساس برخى تفاسير (٧) ، بحيره بريدن گوش است، و هر يك از بحيره و سائبه و مانند آن كارهايى شيطانى اند كه كافران به دروغ برخداوند افترا مى‌زنند. روشن است كه اين آيه هر بريدن گوش را در برنمى گيرد؛ زيرا در حج، بريدن گوش حيوان قربانى اگر به جهت اِشعار باشد، عبادت خداوند است.

خلاصه: عموم معناى «تبتيك» و «تغيير» قطعاً مراد نيست ؛ بلكه به قسم خاصى از تبتيك و تغيير اشاره دارند كه با حيله شيطان ـ بسان آنچه در آيه بحيره آمده است ـ انجام مى‌شوند.

شايد تغيير در خلقت ، خروج انسان از خلقت فطرى باشد. خداوند مى‌فرمايد:

{ فَأَقِمْ وَجْهَكَ للديِنِ حَنِيفاً فِطْرَةَ الله الَّتِي فَطَرَ الناسَ عَلَيها لاَتَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللهِ ذَلِكَ الدِّينُ القَيِّمُ...} (٨)

پاكدلانه روى به دين بياور؛ اين فطرت الهى است كه مردمان را بر وفق آن آفريده است. در آفرينش الهى تغييرى راه ندارد؛ اين دين استوار است.


(٦) مائده، آيه ١٠٣.
(٧) مغنيه در تعريف اين چهار حيوان مى‌نويسد: بحيره يعنى شتر ماده‌اى كه گوش او را شكافته باشند. در جاهليت هر شترى كه دو شكم (و برخى گفته‌اند: پنج شكم) مى‌زاييد، آن را رها مى‌كردند و هيچ كس از آن استفاده نمى‌كرد. سائبه: شتر ماده‌اى بوده كه نذر خدايان مى‌كردند و بدون شتربان رهايش مى‌كردند تا هر جا خواهد بچرد. وصيله: ميشى بوده كه تو أمان نروماده مى‌زاييد. طبق عادت جاهلى اگر فقط نر مى‌زاييد خاص خدايان بود و اگر ماده مى‌زاييد مخصوص مردم بود و اگر تو أمان مى‌زاييد نر را براى ماده قربانى نمى‌كردند. حام (حامى): شتر نرى كه از آن ده بچه به وجود مى‌آمد، كه او را رها مى‌گذاشتند (مترجم).
(٨) روم، آيه ٣٠.