٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠ - پرتوى از بازتابهاى فقهى سيره حكومتى امام على(ع) در گفت و گو با آيت الله محمد مؤمن قمى

خواسته كه همه مردم نماز بخوانند، روزه بگيرند، حج بروند، معاملاتشان به نحو مخصوصى باشد و نسبت به هم ظلم نكنندپس در جامعه اسلامى اختيار تصميم‌گيرى‌هايى كه براى اداره حكومت مى‌شود، بايد با حفظ محدوده الهى، به دست ولى امر سپرده مى‌شود. آن وقت ولى امر نهادهاى لازم براى اداره جامعه را ايجاد مى‌كند، اجراى اين كارها همان اِعمال ولايت و سرپرستى است.

در زمان ما كه اوضاع زندگى تغيير كرده به عنوان مثال اگر بخواهند نامه‌اى را بفرستند و امانتى را به جايى بفرستند بايد تشكيلاتى درست بشود كه مسؤوليت داشته باشند نامه مرا بگيرند و به يك شهر يا كشور ديگر برسانند. اين امر احتياج دارد كه دستگاهى باشد كه از آن به «اداره پست» تعبير مى‌كنيم. مردم در زندگى دنيايى‌شان آزادند و با فكرى كه خداوند به آن‌ها داده و تفكراتى كه كرده‌اند، وسيله رفت و آمد را از حيواناتى كه قديم استفاده مى كردند، به ماشين و يا قطار تبديل كرده‌اند. وقتى شهرى بزرگ شد و مردم مى‌خواهند آن جا زندگى كنند نمى‌شود توى كوچه‌هاى قديم زندگى كنند. مصلحت اقتضا مى كند بيايند خيابان‌ها را توسعه بدهند، اشخاصى كه مالك هستند بايد زمين و خانه آنها برداشته شود، چه بسا در ميانشان كسى باشد كه راضى نباشد. بايد اين حق ولايى براى امام و براى ولى امر باشد كه اشخاص نتوانند جلو مصلحتى را كه ولى امر تشخيص داده است، بگيرند. اين‌ها اختيارات ولايى است. اگر بخواهيم احكام حكومتى را براى ولى امر در اين جا حساب بكنيم، همين تصميم‌گيرى ها و چنين كارهايى است كه بايد انجام بشود.

فقه اهل بيت: در بسيارى از موارد از جمله موردى را كه مثال زديد، احكام حكومتى حداقل با اطلاق يا