فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٦ - رؤيت هلال آيت اللّه جعفر سبحانى
واقعى (يعنى عدم ملازمه بين رؤيت هلال در يك شهر و رؤيت هلال در شهر شرقى) وجود دارد:
اما امام(ع) راه دوم را به دليل سهولت آن اختيار مى كند و مى فرمايد: «روزه و افطار برمبناى يقين استوار هستند نه شك و ترديد» وعدم انتخاب راه اول توسط امام، دليل بر عدم اعتبار وحدت افق نيست زيرا احتمال دارد موقعيت براى ايراداين نوع پاسخ، مناسب نبوده است.
ممكن است اين قول [عدم اعتبار وحدت افق ]با دعايى كه در نماز عيد وارد شده است تقويت شود و آن دعا اين است:
از تو مى خواهم به حق اين روز كه براى مسلمانان عيد قراردادى...
دليل تقويت اين قول با دعاى مزبور اين است كه از اين دعا آشكارا فهميده مى شود كه يك روز واحد معين كه با كلمه «هذا» به آن اشاره شده است، عيد تمامى مسلمانان پراكنده در نقاط مختلف زمين با اختلافى كه در افق هايشان وجوددارد، مىباشد نه اين كه اين روز، براى يك شهر عيد باشد و براى شهر ديگر عيد نباشد.
آيه شريفهاى هم كه در مورد شب قدر و اين كه بهتر از هزار شب است و در آن هر امرى براساس حكمت تدبير و جدامى گردد، وارد شده است، چنين است. براساس ظاهر آيه شريفه، شب قدر يك شب معين است با احكامى مخصوص براى همه مردم و تمامى اهل جهان نه اين كه براى هر ناحيه و مكانى شب قدر مخصوصى وجود داشته باشد مغاير