فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٧ - رؤيت هلال آيت اللّه جعفر سبحانى
باشب قدر منطقه و ناحيه ديگر (٤٥) .
اما اين سخن مورد اشكال است زيرا: بنا بركروى بودن زمين، گريزى از تعدد روز عيد و شب قدر نخواهد بود. به دليل اين كه كسانى كه وحدت افق را شرط نمىدانند، حجيت رؤيت هلال در يك منطقه را مختص سرزمين هايى مىدانندكه حداقل در بخش كوتاهى از شب، با سرزمين هايى كه هلال در آنها ديده شده، مشترك باشند و نيمه ديگر زمين را كه با آن سرزمين هيچ اشتراكى در شب ندارد، مشمول اين حكم نمىدانند. بنابراين چه وحدت افق را شرط بدانيم و چه شرط ندانيم، روز عيد متعدد است همچنان كه بنابر كروى بودن زمين، شب قدر نيز متعدد است.
با اين بيان، نادرستى سخن صاحب حدائق نيز روشن مى شود، آن جا كه مى فرمايد: هر روزى از ايام هفته و هر ماهى ازماه هاى سال، زمانى معين، معلوم و نفس الامرى است. دليل اين مطلب اخبارى است كه بر فضيلت روز جمعه واعمال وارده در روزهاى عيد دلالت دارند و رواياتى كه در فضيلت روز عيد غدير و ديگر روزهاى شريف و فضايل واعمالى كه در مورد ماه رمضان وارد شده است، زيرا تمامى اين روايات دراين مطلب ظهور دارند كه اين ايام، زمان هايى معين و نفس الامرى هستند (٤٦) .
سخن صاحب حدايق همچنان كه خود وى اذعان دارد، مبنى بر مسطح بودن زمين است، اما بنابر كروى بودن زمين، شب هاى قدر و روزهاى جمعه و روزهاى ماه رمضان، بنابر هر دو قول، متعدد مى شود. آرى اين ايام از مقدار ٢٤ ساعت خارج نمى شوند.
(٤٥) مستند العروه الوثقى، ج٢، ص١٢٢.
(٤٦) حدائق الناضره، ج١٣، ص٢٦٧