ازطرف ديگر از آن جا كه ماه برعكس زمين از شرق به طرف غرب حركت مى كند اگر هلال در مكانى ديده شود، دليل براين است كه هلال در اين مكان تولد يافته است ولى دليل بر آن نيست كه در افق هاى شرقى هم تولد يافته است زيرا ممكن است ماه در سيرش از مشرق تا به اين نقطه، از محاق در نيامده باشد. اما وجود هلال در اين محل دليل بر اين است كه هلال به هنگام غروب خورشيد در آفاق غربى تولد يافته است به طورى كه اگر جستجو شود و مانعى هم دركار نباشد قطعا هلال ديده خواهد شد. در ادامه به اين مطلب خواهيم پرداخت.

٥. شكل گيرى هلال: كره ماه به خودى خود تاريك است و نور را از خورشيد به دست مى آورد. بنابراين همواره نيمى از ماه روشن و نيم ديگر تاريك است اما روشنى آن، هميشه براى ما آشكار نيست بلكه برحسب اختلاف حركت ماه، زيادو كم مى شود. توضيح اين كه به هنگام طلوع ماه از افق از نقطه مشرق كه به فاصله ناچيزى مقارن غروب خورشيداست در شب چهاردهم بلكه شب پانزدهم هر ماهى كه ٣٠ روز است، تمامى نيمه ماه كه به طرف غرب قرار دارد، روشن است زيرا تمام اين قسمت از ماه كاملا به طرف خورشيد قراردارد و به آن مقابله نيرين مى گويند چنان كه نيمه ديگر ماه كه به طرف شرق قرار دارد، تاريك است.

پس اين نور و روشنايى درشب هاى بعد قوس نزول را آغاز مى‌كند و به تدريج برحسب اختلاف حركت ماه، كم مى‌شود تا اين كه در اواخر ماه به نقطه مغرب مى رسد به طورى كه نيمه روشن ماه مقابل خورشيد مى باشد و به آن «مقارنه نيرين» مى گويند. آنچه در برابر ما قرار دارد، تمامى نيمه ديگر تاريك ماه است و از آن به «تحت الشعاع» و «محاق» تعبير مى شود.

دراين حالت هيچ جزئى از ماه ديده نمى شود زيرا قسمت نورانى ماه در برابر ما قرار ندارد، نه تمام آن چنان كه درشب چهاردهم چنين است و نه بخشى از آن، چنان كه در شب هاى قبل يا بعد شب چهاردهم چنين است. پس از اين، ماه كم كم از تحت شعاع خورشيد خارج شده و مقدارى از آن از ناحيه شرق و به صورت پرتويى باريك و هلالى