فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٦ - مكان ذبح در حج سيدكاظم حائرى
نيز بر وجوب تأخير تراشيدن سر به روايت عمّار ساباطى استدلال شده است، البته برطبق مسلك آيت اللّه خويى كه قائل به وثاقت ابن ابىجيد است:
از امام صادق(ع) درباره مردى كه پيش از ذبح، سرخويش را تراشيده بود پرسيدم. فرمود:
ذبح كرده و دوباره برسر خود تيغ بكشد؛ زيرا خداوند مىفرمايد: تا زمان رسيدن قربانى به محلّ خود، سرهاى خويش را نتراشيد. (٤٢)
از جمله «و يعيد الموسى» وجوب تأخير ذبح از حلق استفاده مىشود؛ ليكن به قرينه «لابأس» درصحيح عبداللّه بن سنان،حمل بر استحباب مىشود.
اما خبر موسى بن قاسم از على كه در آن آمده است:
سرخود را نتراشد و به زيارت خانه خدا نرود تا آنگاه كه قربانى كند. (٤٣)
اين خبر به معصوم(ع) ختم نشده و بعيد نيست مراد از «على» على بن ابى حمزه باشد.
در هر صورت از مجموع اين بحث روشن مىشودكه اگر بتوانيم در روز اول دروادى محسّر ذبح كنيم، نيازى به پيمودن اين راه طولانى دربحث نيست؛ بلكه ناتوانى از ذبح درمنى در روز اول، به دليل موثقه سماعه (٤٤) مجوّز ذبح درهمان روز در وادى محسّر مىشود.اگر اين ممكن نشد، ليكن بتوانيم درمكه و پيرامون آن ذبح كنيم ـ تا مقدارى كه احتمال داخل بودنش در عنوان «محلّه إلى بيت العتيق» به معناى گسترده اش را بدهيم ـ دراين صورت به دليل صحيح معاوية بن عمار كه در شأن فراموش كننده وارد شده، ذبح
(٤٢) همان،ح٨.
(٤٣) همان،ح٩.
(٤٤) وسائل،ج١٣،ص٥٣٥،باب١١ از ابواب احرام الحج و الوقوف بعرفة، ح٤.