فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥ - مكان ذبح در حج سيدكاظم حائرى
مستقل بودن ذبح دربيت عتيق ـ يعنى مطلوبيتى كه با عجز از ذبح درمنى ساقط نمىشود ـ دلالت نكند؛ ليكن اگر برخى از وجوه پيشين براى اثبات ساقط نشدن ذبح را حتى درصورت عجز از انجام آن در منى بپذيريم ـ غير از وجه پايانى كه اثبات تعدّد مطلوب از خود آيه بود ـ دست كم، آن وجه اطلاقِ ادله تعيّن ذبح در منى را قيد مىزند و هرگاه اطلاق رواياتى كه مقيِّد آيه بودند،در فرض عجز از انجام ذبح درمنى باطل شد،بار ديگر اطلاق آيه زنده مىشود و بدين ترتيب ثابت مىشود كه واجب است جايگاه قربانى بيت عتيق باشد.
وجه چهارم با توضيحى كه بيان كرديم دست كم اثبات مىكند كه در حج تمتع درصورت عجز از انجام ذبح درمنى، ذبح در بيت عتيق برهرمكان ديگرى اولويت دارد.اما اصل اين وجه متوقف است برعدم احتمال تفاوت بين قربانى حج قران و قربانى حج تمتع؛ زيرا آيه در فرض قِران وارد شده و نسبت به حج تمتع اطلاق لفظى ندارد؛ چرا كه مىفرمايد:
{ لَكُمْ فِيهَا مَنافِعُ إلَى أجَلٍ مُسَمّىً ثُمَّ مَحِلُّهَآ إِلَى الْبَيْتِ الْعَتيِقِ} . (٢٠)
روشن است اين منافعى كه در آيه ذكر شده كه حيوان قربانى تازمانى معين براى حج گزار دارد، مخصوص كسى است كه آورنده قربانى است.
زمانى كه حكومت عربستان وادى معصم را براى ذبح معين كرده بود، برخى براى ترجيح مكه بر وادى معصم به صحيحه معاوية بن عمار استشهاد مىكردند، دراين روايت آمده است:
به امام صادق(ع) عرض كردم: ساكنان مكه از اين كه شما در منزل خود درمكه قربانى را ذبح مىكنيد،خُرده مىگيرند. حضرت فرمود:
همه مكه قربانگاه است.
بدون شك ذبح امام(ع) درمنزل خويش در مكه درعمره بوده است نه حج و گرنه عمل
(٢٠) حج،آيه٣٣.
(٢١) وسائل،ج١٤،ص٨٨،باب٤ از ابواب ذبح، ح٤.