فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٦٠

مسأله: اگر براز از غير مسربه بيرون آيد ـ به تسكين سين مهمله بعد از ميم مفتوحه و ضمّ را قبل از باء موحّده، يعنى مخرج طبيعى ـ حكم استنجاء به احجار در آن جارى خواهد بود به شرط انسداد مسربه يا اعتياد خروج از آن موضع غير طبيعى.

و بالجمله هرگاه خروج از موضع طبيعى به حدّى رسيد كه ناقض وضو باشد احكام شرعيه استنجا بر آن مترتب مى‌شود....

مسأله: اجماع امّت از خاصّه و عامّه منعقد است براين كه نجو نبى(ص) را زمين ابتلاع مى‌كرده و از اين جهت هيچ كس از آن حضرت نجو نديد.و صدوق ـ رضوان اللّه‌ عليه ـ در فقيه گفته است:ولم ير للنّبيّ قطُّ نجو؛ لانّ اللّه‌ تبارك و تعالى وكّلَ الارض بابتلاع مايخرج منه (١٠٩) .

و مشهور آن است كه اين خاصيّت از خواص نبى(ص) است، و درحديث علامات امام كه در آخر فقيه روايت شده اين خاصيّت از جمله علامات معدود است. و در اخبار وارد است كه در ايّام حرب معاويه، زمين ابتلاع نجو اميرالمؤمنين(ع) كرده است. (١١٠)

وابتلاع كه ثبوت آن اجماعى است مخصوص براز است؛ چه در حديث وارد شده كه امّ ايمن بول نبى(ص) را آشاميده است (١١١) ، چنانچه به تفصيل در باب نجاسات مذكور خواهد شد، إن شاء اللّه‌ العزيز....

اساس: مسنونات و مكروهات از آداب استنجاء بيست و هشت است، چنانچه فى ماسبق مذكور شد:

اوّل: سنّت است در برازِ غير متعدّى اختيار آب بر استجمار و در متعدّى جمع ميان هردو. و جمع ميان هردو مطلقاً در استحباب افضل و اكمل است.

و مستحبّ دراين مقام به معنى افضل واجب تخييرى است؛ چه وجوب تخييرى با استحباب عينى مصادمت ندارد، نه به معنى اصطلاحى كه قسيم مطلق واجب و يكى از