٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨ - مكان ذبح در حج سيدكاظم حائرى

برگرداندن ضمير به «بهيمة الانعام» است؛ در آيه ٢٨ ذكر شده است؛ اين احتمال به جهت فاصله بين دو آيه، بعيد به نظر مى‌رسد و يا به برگرداندن آن «به شعائر اللّه‌» درآيه٣٢ است و فاصله اى بين دو آيه نيست . دراين صورت استظهار معناى مقصود به اين بستگى دارد كه «شعائر اللّه‌» درآيه برهدى تطبيق كند؛ چنان كه خداوند درآيه ٣٦ فرموده :

{ وَالبُدْنَ جَعَلْناها لَكُمْ مِنْ شَعائِرِ اللّه‌ لَكُمْ فِيْها خَيْرء} ؛

شترهاى چاق و فربه را [درمراسم حج] براى شما از شعائر الهى قرار داديم؛ در آنها براى شما خير و بركت هست. (٢٤)

توضيح آن كه :

مفسران درتبيين «شعائر اللّه‌» در آيه {ذلِكَ وَ مَنْ يُعَظّم شَعائِر اللّه‌ فَإنّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ} (٢٥) . سه احتمال داده‌اند:

الف) مراد تمام شعائر وارد در دين اسلام باشد؛

ب) مراد واجبات و مناسك حج باشد؛

ج) مراد، قربانى‌ها باشد، زيرا از نشانه‌هاى حج هستند.

برخى گفته اند: احتمال سوم موافق تر با ظاهر چند آيه بعد است؛ يعنى {وَالبُدْنَ جَعَلْناها لَكُمْ مِنْ شَعائِرِ اللّه‌} (٢٦) .

به نظر مى‌رسد سزاوار است تفسير«شعائراللّه‌» به نشاهاى حج يا قربانى‌ها به اين معنا حمل شود كه خصوص مصداقى كه درآيه از باب تطبيق مطلق برمصداق، اراده شده اين افراد هستند بدون اين كه زيانى به اطلاق كلمه «شعائراللّه‌» وارد آيد. و گرنه تفسير مطلق به مورد ـ به معناى استعمال آن در خصوص آن مصداق ـ خلاف ظاهر است.

بنابراين اگر درعين اعتراف به اطلاق شعائر اللّه‌،بگوييم: مصداق و مورد «شعائر اللّه‌» درآيه، قربانى‌هايى است كه از نشانه‌هاى حج است و ضمير به همين مصداق برمى گردد،


(٢٤) حج،آيه٣٣.
(٢٥) حج،آيه٣٦.
(٢٦) كنز الدقائق، ج٩،ص٨٣.