فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٠ - مكان ذبح در حج سيدكاظم حائرى
در صورت نياز سوار حيوان شده بدون اين كه برآن سخت بگيرد و اگر شير دارد، شير آن را بدوشد به شرطى كه رنجور و لاغر نگردد.
برخى بازگشت ضمير به قربانى را بعيد شمرده اند؛ زيرا معناى آيه دراين هنگام چنين مىشود: مكان قربانى، بيت عتيق است؛ درحالى كه مكان قربانى در حج، منى مىباشد، وتفسير بيت عتيق به «نزديكى بيت عتيق» تا شامل منى هم بشود، تفسيرى شگفت پنداشته شده است.
شايد براى زدودن اين شگفتى، يادآورى مورد مشابهى درفقه براى چنين تعبيرى، كفايت كند. خداوند در قرآن فرموده است:
{ يَآ أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاتَقْتُلُواْ الصَّْيْدَ وَ أَنْتُمْ حُرُمء وَ مَنْ قَتَلَهُ مِنْكُمْ مُتَعَمِّداً فَجَزَاءء مِثْلُ ما قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ يَحْكُمُ بِهِ ذَوا عَدْلٍ مِنْكُمْ هَدْياً بالِغَ الْكَعْبَةِ...} ؛ (٣٠)
اى اهل ايمان، درحال احرام شكار نكنيد. هركدام از شما عمداً حيوانى را به قتل برساند، بايد كفاره اى معادل آن بدهد.[كفاره اى كه] دو نفر عادل از شما، معادل بودن آن را تصديق كنند و به صورت قربانى به كعبه برسد....
به فرض كه درتفسير «محلّها البيت العتيق» ترديد كنيم كه آيا مكان قربانى حج، بيت عتيق است مكان مجموعشعائر، يا مكان اعمال حج، بيت عتيق است؟ ولى بى ترديد مقصود عبارت «هدياً بالغ الكعبة» كفاره شكار است و مكان آن هم كعبه است.با اين كه در روايات (٣١) و در فتواى فقيهان بى هيچ اشكالى، مكان ذبح كفاره شكار در احرام حج، منى مىباشد؛ بلى مكان ذبح كفاره صيد دراحرام عمره، مكه است.
درهر صورت اگر پس از اين همه توضيحات، اين تفسير را نپذيريم يا در استدلال به آيه،درمورد حج تمتع مناقشه كرده و آيه را مختص حج قران بدانيم و ادعاى احتمال تفاوت كنيم، هيچ دليلى بر ويژگى داشتن مكه و پيرامون آن براى ذبح در فرض ناتوانى از ذبح در
(٣٠) مائده،آيه٩٥.
(٣١) وسائل،ج١٣،ص٩٥ـ٩٦،باب٤٤ از ابواب كفارات صيد.